Consumptieprijsindex

De inflatie stijgt licht van 1,23% naar 1,46%

Consumptieprijzen
De inflatie stijgt licht van 1,23% naar 1,46%

Consumptieprijsindex van mei 2021

  • De inflatie stijgt van 1,23% naar 1,46% in mei.
  • De consumptieprijsindex stijgt deze maand met 0,17 punt of 0,15%.
  • De inflatie van de gezondheidsindex stijgt van 0,64% naar 0,81%.
  • De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in mei 108,50 punten.
  • Deze toename in inflatie is voornamelijk te wijten aan de inflatie voor energie; de prijzen voor energie lagen vorig jaar in mei vrij laag door de coronacrisis.
  • De inflatie voor voedingsmiddelen en niet-alcoholische dranken blijft negatief en bedraagt momenteel -1,59%.
  • In mei werden de belangrijkste prijsstijgingen opgetekend voor aankoop van voertuigen, motorbrandstoffen, private huur, restaurants en cafés, alcoholische dranken, telecommunicatiepacks en autoverzekeringen. Groenten, vlees en brood en granen hadden daarentegen een verlagend effect op de index.
  • De huidige maatregelen rond COVID-19 hebben een impact op de berekening van het indexcijfer. Meer informatie kan hier teruggevonden worden. In praktijk heeft dat voor de maand mei tot gevolg dat er voor vliegtuigtickets, vakantiedorpen en campings en hotelkamers een indexverlagend effect is omwille van het doortrekken van de prijzen met seizoenscorrectie van vorig jaar.

De consumptieprijsindex van de maand mei 2021 bedraagt 111,05 punten. De index stijgt deze maand met 0,17 punt. De inflatie stijgt van 1,23% tot 1,46%. De gezondheidsindex stijgt met 0,06 punt en bedraagt 110,99 punten. De inflatie berekend op basis van de gezondheidsindex stijgt van 0,64% tot 0,81%. De belangrijkste prijsstijgingen werden opgetekend voor aankoop van voertuigen, motorbrandstoffen, private huur, restaurants en cafés, alcoholische dranken, telecommunicatiepacks en autoverzekeringen. Groenten, vlees en brood en granen hadden daarentegen een verlagend effect op de index.

Indexevolutie

In mei 2021 is de consumptieprijsindex met 0,17 punt of 0,15% gestegen en bedraagt nu 111,05 punten tegenover 110,88 punten in april 2021 (2013=100). De gezondheidsindex stijgt in mei met 0,06 punt en bedraagt 110,99 punten tegenover 110,93 punten in april. De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in mei 108,50 punten. De volgende spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen is vastgelegd op 109,34 punten.

De producten met het grootste verhogend effect in mei zijn aankoop van voertuigen, motorbrandstoffen, private huur, restaurants en cafés, alcoholische dranken, telecommunicatiepacks en de autoverzekering. Vliegtuigtickets, groenten, vlees, vakantiedorpen en campings, hotelkamers en brood en granen hadden daarentegen een verlagend effect op de index. De belangrijkste bewegingen die deze maand vastgesteld werden, zijn:

Stijgend: Invloed: Dalend: Invloed:
Aankoop van voertuigen +0,070 punt Vliegtuigtickets (*) -0,060 punt
Motorbrandstoffen +0,060 punt Groenten -0,060 punt
Private huur +0,050 punt Vlees -0,050 punt
Restaurants en cafés +0,045 punt Vakantiedorpen en campings (*) -0,045 punt
Alcoholische dranken +0,045 punt Hotelkamers (*) -0,035 punt
Telecommunicatiepacks +0,040 punt Brood en granen -0,035 punt
Autoverzekering +0,035 punt    

(*) gevolg van het doortrekken van prijzen met seizoenscorrectie

De prijzen voor het aankopen van voertuigen stegen gemiddeld met 0,9%. Motorbrandstoffen werden deze maand gemiddeld 1,6% duurder. Private huur steeg gemiddeld met 0,6%. De prijzen in restaurants en cafés stegen deze maand gemiddeld met 0,7%. Alcoholische dranken werden gemiddeld 2,3% duurder dan vorige maand. De prijzen voor telecommunicatiepacks stegen gemiddeld met 1,4%. De autoverzekering werd gemiddeld 3,3% duurder.

Groentenprijzen daalden deze maand gemiddeld met 2,7%. Vlees werd 1,1% goedkoper dan vorige maand. De prijzen van brood en granen daalden deze maand gemiddeld met 1,1%.  

Toeliching inflatie courant aangekochte producten

In de onderstaande tabel wordt de inflatie weergegeven van een aantal courant aangekochte productgroepen. Voor vrijwel alle courante aangekochte producten is de inflatie sinds het laatste kwartaal van vorig jaar fors aan het dalen. De reden voor deze daling in inflatie is te wijten aan het uitdoven van het effect van prijsdalingen in het tweede semester van 2019. Zie de analyse over “Inflatiemeting tijdens de coronacrisis” voor een bespreking van dit effect. Sinds februari is de inflatie voor de meeste productgroepen negatief, dit wil zeggen dat de prijzen lager liggen dan één jaar geleden. Deze maand is de inflatie zelfs voor alle productgroepen negatief. Voor voeding liggen de prijzen momenteel gemiddeld 1,55% lager dan in mei 2020, alcoholvrije dranken zijn 1,94% goedkoper en andere kleine-niet duurzame huishoudartikelen zijn zelfs 4,17% goedkoper.

COICOP Benaming Gewicht in korf (op 1000) feb/2021 mrt/2021 apr/2021 mei/2021
01 Voeding en niet-alcoholische dranken 178,9 -0,2% -0,6% -1,2% -1,6%
01.1 Voeding 161,6 -0,2% -0,5% -0,9% -1,6%
01.2 Alcoholvrije dranken 17,2 +0,1% -0,9% -3,9% -1,9%
05.6.1 Niet-duurzame huishoudartikelen 8,9 -3,0% +1,0% -4,8% -2,2%
05.6.1.1 Reinigings- en onderhoudsproducten 5,7 -4,1% +2,1% -5,8% -1,1%
05.6.1.2 Andere kleine niet-duurzame huishoudartikelen 3,2 -1,0% -1,0% -2,9% -4,2%
09.3.4 Huisdieren en aanverwante artikelen 7,5 -0,1% +0,1% -0,5% -1,4%
12.1.3 Andere apparaten, artikelen en producten voor lichaamsverzorging 14,6 -1,3% -1,4% -2,4% -1,9%
12.1.3.1 Niet-elektrische apparaten voor lichaamsverzorging 0,8 +1,1% +0,8% -2,8% -1,6%
12.1.3.2 Producten voor lichaamsverzorging & schoonheidsproducten 13,8 -1,4% -1,5% -2,3% -2,0%

Toelichting globale inflatie

De inflatie bedraagt nu 1,46% tegenover 1,23% in april en 0,89% in maart. De inflatie op basis van de gezondheidsindex bedraagt deze maand 0,81%, tegenover 0,64% in april en 0,55% in maart. De inflatie zonder energieproducten stijgt in mei tot 0,67%, tegenover 0,60% in april en 0,76% in maart. De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 1,00% in mei, tegenover 0,82% in april en 0,96% in maart.

De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) bedraagt deze maand -1.40%, dit is het laagste inflatieniveau sinds december 1992. De inflatie voor energie bedraagt nu 10,21% tegenover 8,15% vorige maand en 2,27% in maart. Elektriciteit is nu 8,4% duurder dan een jaar geleden. Aardgas is 16,1% duurder op jaarbasis. De prijs van huisbrandolie is, afgevlakt over 12 maanden, met 22,1% gedaald in één jaar tijd. Motorbrandstoffen kosten 22,0% meer dan een jaar geleden. De inflatie van diensten is gestegen van 1,32% naar 1,40%. De inflatie van huur bedroeg 1,42% in april en is gestegen tot 2,02% in mei.

Enkele producten en diensten die ten opzichte van mei vorig jaar sterk in prijs stegen, zijn:

Stijgend: Inflatie
Andere branstoffen (LPG) 44,1%
Benzine 22,6%
Diesel 21,5%
Postverzending 18,1%
Verse zeevruchten 16,2%
Aardgas 16,1%
Vloeibaar petroleumgas (propaan) 13,4%
Bankdiensten 12,0%

 

Enkele producten en diensten die ten opzichte van mei vorig jaar sterk in prijs gedaald zijn, zijn:

Dalend: Inflatie
Huisbrandolie -22,1%
Software -13,6%
Vakantiedorpen, campings en jeugdherbergen -11,4%
Andere gegevensverwerkende apparatuur (o.a. smartwatch) -9,4%
Aardappelen -8,0%
Deegwaren -7,7%
Vers fruit -7,2%
Televisie-apparatuur -7,2%

 

De hoofdgroep die in mei de grootste positieve impact[i] heeft op de inflatie is vervoer met 0,81 procentpunt. De groep voeding en alcoholvrije dranken heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,68 procentpunt.

Impact op de inflatie

De hoofdgroep met de grootste bijdrage[ii] tot de inflatie is vervoer met 0,91 procentpunt. De laagste bijdrage tot de inflatie wordt gerealiseerd door voeding en alcoholvrije dranken met -0,29 procentpunt.

Bijdrage tot inflatie

Inflatie

2013 = 100 Februari Maart April Mei
Consumptieprijsindex 110,21 110,51 110,88 111,05
Inflatie 0,46% 0,89% 1,23% 1,46%
Gezondheidsindex 110,39 110,56 110,93 110,99
Afgevlakte gezondheidsindex* 107,93 108,09 108,35 108,50
* bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)

 

De eerste inflatieraming volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP flash estimate) voor België bedraagt 2,5% voor mei 2021.

 


[i] Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

[ii] De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Indexen
Grafiek
Content
Basisjaren
Inflatie
Grafiek
Content
4 groepen
Grafiek
Content

Doel en korte beschrijving

Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd. Het indexcijfer meet niet zozeer het prijsniveau van deze korf voor een bepaalde periode, maar wel de schommeling van dit niveau tussen twee periodes, waarbij de eerste periode als vergelijkingsbasis geldt. Deze verandering in het prijsniveau wordt bovendien niet in absolute, maar in relatieve waarde gemeten. Het indexcijfer van de consumptieprijzen kan worden bepaald als honderd maal de verhouding tussen de waargenomen prijzen van een waaier van goederen en diensten op een gegeven ogenblik en de prijzen van dezelfde goederen en diensten, waargenomen onder dezelfde omstandigheden in de loop van de referentieperiode, die als vergelijkingsbasis wordt gekozen. De prijswaarnemingen vinden steeds plaats in dezelfde regio's.

Sinds 2014 is de consumptieprijsindex een kettingindex waarbij de wegingsreferentieperiode regelmatig wordt opgeschoven en de prijzen en hoeveelheden niet meer vergeleken worden tussen de huidige periode en een vaste referentieperiode, maar de huidige periode vergeleken wordt met een tussenliggende periode. Door deze korte-termijn indices te vermenigvuldigen met elkaar - en dus een ketting vormen - ontstaat een lange-termijn reeks met een vaste referentieperiode.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

De resultaten zijn beschikbaar op de voorlaatste werkdag van de referentieperiode.

Definities

Gewicht (CPI): Het gewicht representeert het belang van de goederen en diensten opgenomen in de CPI in het totale uitgavenpatroon van de gezinnen. De gewichten worden bepaald op basis van het huishoudbudgetonderzoek.

Consumptieprijsindex (CPI): Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd.

Gezondheidsindex: Het gezondheidsindexcijfer is afgeleid uit het indexcijfer van de consumptieprijzen en is gepubliceerd sinds januari 1994. De actuele waarde van dit indexcijfer wordt bekomen door een aantal producten uit de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen te weren, met name alcoholische dranken (in de winkel gekocht of in een café geconsumeerd ), tabakswaren en motorbrandstoffen (met uitzondering van LPG).

Inflatie: Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Consumptieprijsindex zonder petroleum producten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : butaan, propaan, vloeibare brandstoffen en motorbrandstoffen.

Consumptieprijsindex zonder energieproducten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : elektriciteit, aardgas, butaan, propaan, vloeibare brandstoffen, vaste brandstoffen en motorbrandstoffen.

Afgevlakte index: De afgevlakte index komt overeen met het rekenkundige gemiddelde van de gezondheidsindex van de laatste 4 maanden vermenigvuldigd met een factor 0,98. De afgevlakte index wordt gebruikt als basis voor de indexering van pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden. De indexaanpassing van overheidswedden en sociale uitkeringen gebeurt wanneer de afgevlakte index een bepaalde waarde bereikt, de zogenaamde spilindex. Als de afgevlakte index de spilindex bereikt, stijgen de uitkeringen met 2% in de maand volgend op het bereiken van de spilindex. De lonen in de publieke sector stijgen ook met 2%, twee maanden na het bereiken van de spilindex.

De spilindex is een vooraf vastgelegde drempelwaarde, waarmee de afgevlakte gezondheidsindex vergeleken wordt. Als de spilindex bereikt of overschreden wordt, volgt een indexering van het loon of de uitkering. Deze indexering gebeurt evenredig met het percentage tussen twee spilindexen. Voor de overheidssector en de sociale uitkeringen liggen de spilindexen telkens 2% uit elkaar en volgt er, telkens bij het bereiken van de spilindex, een indexering van 2%. Er zijn ook CAO's waar de spilindexen 1% of 1.5% uit elkaar liggen.Het bereiken van een spilindex resulteert dan uiteraard in een indexering van 1 of 1.5%.
Zie ook : http://www.wedden.fgov.be/indexation/default.htm
En : http://www.traitements.fgov.be/indexation/default.htm

Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Metadata

Index-phone

02/277.56.40