Consumptieprijsindex

De inflatie bedraagt 11,27%

Consumptieprijzen
De inflatie bedraagt 11,27%

Consumptieprijsindex van september 2022

  • De inflatie stijgt in september van 9,94% naar 11,27%. Ze bereikt daarmee het hoogste niveau sinds augustus 1975, toen de inflatie uitkwam op 11,42%
  • De consumptieprijsindex stijgt deze maand met 1,19 punt of met 0,96%.
  • De inflatie van de gezondheidsindex stijgt van 9,70% naar 11,25%.
  • De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in september 120,53 punten.
  • De hoge inflatie deze maand is, zoals in de voorbije maanden, voor een groot deel te wijten aan de hoge energieprijzen. De inflatie van energie bedraagt momenteel 60,54% en levert een bijdrage van 5,39 procentpunt aan de totale inflatie.
  • Daarnaast is ook de inflatie van voeding de laatste maanden sterk gestegen. De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) komt deze maand uit op 10,40%. De bijdrage van voeding tot de inflatie bedraagt momenteel 2,03 procentpunt.
  • De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 6,21% in september, tegenover 5,74% in augustus. Dat is een gevolg van de toegenomen inflatie voor bewerkte voeding en diensten.
  • De belangrijkste prijsstijgingen in september hadden betrekking op elektriciteit, aardgas, kleding, alcoholische dranken, huisbrandolie, restaurants en cafés, buitenlandse reizen en citytrips, aankoop van voertuigen en huur. Vliegtuigtickets, hotelkamers, suikerwaren, motorbrandstoffen, brood en granen en vlees hadden daarentegen een verlagend effect op het indexcijfer.

Inflatie

De inflatie bedraagt in september 11,27% tegenover 9,94% in augustus en 9,62% in juli. De inflatie op basis van de gezondheidsindex bedraagt deze maand 11,25%, tegenover 9,70% in augustus en 9,07% in juli. De inflatie zonder energieproducten is gestegen tot 6,44%, tegenover 5,99% in augustus en 5,76% in juli. De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 6,21% in september, tegenover 5,74% in augustus en 5,49% in juli.

Kerninflatie en inflatie zonder energie

De inflatie voor diensten is licht gestegen van 5,36% tot 5,38%. De inflatie voor huur stijgt van 3,73% naar 3,86%. De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) bedraagt deze maand 10,40%, tegenover 9,71% vorige maand. Deze inflatie is de afgelopen maanden fors toegenomen. In november van vorig jaar was ze nog 0,47%. Vooral de inflatie van voornamelijk oliën, vis, zuivelproducten, brood en granen en vlees is de afgelopen maanden sterk gestegen. Zo bedraagt de inflatie voor oliën deze maand 24,8%, in november was dit nog 3,6%. Voor vis is de inflatie nu 12,5% ten opzichte van -0,4% in november. De inflatie voor zuivelproducten bedraagt deze maand 14,9% ten opzichte van 0,6% in november. Voor brood en granen is dit deze maand 13,2% ten opzichte van 1,7% in november. De inflatie van vlees bedraagt deze maand 10,3% ten opzichte van 0,8% in november 2021.

Inflatie voeding en enkele subgroepen

De sterk toegenomen inflatie sinds het najaar van 2021 is voor een groot deel toe te schrijven aan de energieproducten. De inflatie voor energie bedraagt nu 60,54% tegenover 49,81% vorige maand en 49,11% in juli. Elektriciteit is nu 81,3% duurder dan een jaar geleden. Aardgas is 134,9% duurder dan vorig jaar in september. De prijs van huisbrandolie is, afgevlakt over 12 maanden, met 56,3% gestegen in één jaar tijd. Motorbrandstoffen kosten 16,8% meer dan een jaar geleden.

De hoge inflatie is voornamelijk te wijten aan de hoge energieprijzen. De inflatie van energie bedraagt momenteel 60,54% en levert een bijdrage van 5,39 procentpunt aan de totale inflatie. Voeding, met een inflatie van 10,40%, levert een bijdrage van 2,03 procentpunt.

Bijdrage van energie tot de inflatie

De prijs voor aardgas steeg met gemiddeld 14,7% ten opzichte van de voorgaande maand. De prijs van elektriciteit is deze maand gemiddeld met 15,0% gestegen.

Index van elektriciteit en aardgas

Enkele producten en diensten die ten opzichte van september vorig jaar sterk in prijs stegen, zijn:

Stijgend: Inflatie
Aardgas 134,9%
Elektriciteit 81,3%
Huisbrandolie 56,3%
Andere eetbare oliën dan olijfolie (o.a. frituurolie) 36,9%
Hotels 31,2%
Boter 25,9%
Volle melk 25,4%
Halfvolle melk 25,2%

Enkele producten en diensten die ten opzichte van september vorig jaar sterk in prijs zijn gedaald, zijn:

Dalend: Inflatie
Televisie-apparatuur -11,9%
Smartphones -9,9%
Computers -5,2%
Mobiele telefoondiensten -4,8%
Opslagmedia (o.a. geheugenkaart) -2,6%
Audio- en video-accessoires (o.a. hoofdtelefoon) -1,7%
Herenkleding -0,8%
Persoonlijke accessoires (o.a. paraplu, zonnebril,…) -0,4%

De hoofdgroep die in september de grootste positieve impact[i] heeft op de inflatie is huisvesting, water en energie met 4,19 procentpunt. De groep recreatie en cultuur heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,65 procentpunt.

Impact op de inflatie

De hoofdgroep met de grootste bijdrage[ii] tot de inflatie is huisvesting, water en energie met 5,38 procentpunt. De laagste bijdrage tot de inflatie wordt gerealiseerd door de groep onderwijs met 0,01 procentpunt.

Bijdrage tot de inflatie

De eerste inflatieraming volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP flash estimate) voor België bedraagt 12,0% voor september 2022.

Toelichting over de indexniveaus

Indexevolutie

De consumptieprijsindex is in september 2022 met 1,19 punt of 0,96% gestegen tot 125,24 punten, tegenover 124,05 punten in augustus 2022 (2013=100). De gezondheidsindex stijgt in september met 1,24 punt en bedraagt 124,92 punten tegenover 123,68 punten in augustus. De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in september 120,53 punten. De volgende spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen is vastgelegd op 120,73 punten.

De belangrijkste prijsstijgingen in september hadden betrekking op elektriciteit, aardgas, kleding, alcoholische dranken, huisbrandolie, restaurants en cafés, buitenlandse reizen en citytrips, aankoop voertuigen en private huur. Vliegtuigtickets, hotelkamers, suikerwaren, motorbrandstoffen, brood en granen en vlees hadden daarentegen een verlagend effect op de index.  

De belangrijkste bewegingen die deze maand vastgesteld werden, zijn:

Stijgend: Invloed: Dalend: Invloed:
Elektriciteit +0,730 punt Vliegtuigtickets -0,205 punt
Aardgas +0,415 punt Hotelkamers -0,120 punt
Kleding +0,190 punt Suikerwaren -0,105 punt
Alcoholische dranken +0,125 punt Motorbrandstoffen -0,095 punt
Huisbrandolie +0,110 punt Brood en granen -0,095 punt
Restaurants en cafés +0,065 punt Vlees -0,050 punt
Buitenlandse reizen en citytrips +0,060 punt    
Aankoop van voertuigen +0,060 punt    
Private huur +0,055 punt    

Elektriciteit werd in september gemiddeld 15,0% duurder. De prijs van aardgas is deze maand gemiddeld met 14,7% gestegen. De prijs van kleding steeg deze maand met gemiddeld 3,7%. Alcoholische dranken werden deze maand gemiddeld 5,9% duurder. De prijs van huisbrandolie steeg, na afvlakking over 12 maanden, gemiddeld met 7,3%. Restaurants en cafés werden deze maand gemiddeld 0,8% duurder. De aankoop van voertuigen werd deze maand gemiddeld 0,7% duurder. Private huur steeg deze maand gemiddeld 0,6% in prijs.

Vliegtuigtickets werden deze maand gemiddeld 21,6% goedkoper. De prijs van hotelkamers daalden gemiddeld 9,1% in prijs. In september lieten suikerwaren een gemiddelde prijsdaling van 7,6% optekenen. Motorbrandstoffen daalden deze maand gemiddeld 2,1% in prijs. Brood en granen werden gemiddeld 2,5% goedkoper. De prijs van vlees daalde gemiddeld 1,0% deze maand.

2013 = 100 Juni Juli Augustus September
Consumptieprijsindex 122,04 123,05 124,05 125,24
Inflatie 9,65% 9,62% 9,94% 11,27%
Gezondheidsindex 121,02 122,35 123,68 124,92
Afgevlakte gezondheidsindex* 117,58 118,39 119,39 120,53
* bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)


[i] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de productgroep, maar ook met het feit of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

[ii] De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Indexen
Grafiek
Content
Basisjaren
Inflatie
Grafiek
Content
4 groepen
Grafiek
Content

Doel en korte beschrijving

Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd. Het indexcijfer meet niet zozeer het prijsniveau van deze korf voor een bepaalde periode, maar wel de schommeling van dit niveau tussen twee periodes, waarbij de eerste periode als vergelijkingsbasis geldt. Deze verandering in het prijsniveau wordt bovendien niet in absolute, maar in relatieve waarde gemeten. Het indexcijfer van de consumptieprijzen kan worden bepaald als honderd maal de verhouding tussen de waargenomen prijzen van een waaier van goederen en diensten op een gegeven ogenblik en de prijzen van dezelfde goederen en diensten, waargenomen onder dezelfde omstandigheden in de loop van de referentieperiode, die als vergelijkingsbasis wordt gekozen. De prijswaarnemingen vinden steeds plaats in dezelfde regio's.

Sinds 2014 is de consumptieprijsindex een kettingindex waarbij de wegingsreferentieperiode regelmatig wordt opgeschoven en de prijzen en hoeveelheden niet meer vergeleken worden tussen de huidige periode en een vaste referentieperiode, maar de huidige periode vergeleken wordt met een tussenliggende periode. Door deze korte-termijn indices te vermenigvuldigen met elkaar - en dus een ketting vormen - ontstaat een lange-termijn reeks met een vaste referentieperiode.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

De resultaten zijn beschikbaar op de voorlaatste werkdag van de referentieperiode.

Definities

Gewicht (CPI): Het gewicht representeert het belang van de goederen en diensten opgenomen in de CPI in het totale uitgavenpatroon van de gezinnen. De gewichten worden bepaald op basis van het huishoudbudgetonderzoek.

Consumptieprijsindex (CPI): Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd.

Gezondheidsindex: Het gezondheidsindexcijfer is afgeleid uit het indexcijfer van de consumptieprijzen en is gepubliceerd sinds januari 1994. De actuele waarde van dit indexcijfer wordt bekomen door een aantal producten uit de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen te weren, met name alcoholische dranken (in de winkel gekocht of in een café geconsumeerd ), tabakswaren en motorbrandstoffen (met uitzondering van LPG).

Inflatie: Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Consumptieprijsindex zonder petroleum producten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : butaan, propaan, vloeibare brandstoffen en motorbrandstoffen.

Consumptieprijsindex zonder energieproducten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : elektriciteit, aardgas, butaan, propaan, vloeibare brandstoffen, vaste brandstoffen en motorbrandstoffen.

Afgevlakte index: De afgevlakte index komt overeen met het rekenkundige gemiddelde van de gezondheidsindex van de laatste 4 maanden vermenigvuldigd met een factor 0,98. De afgevlakte index wordt gebruikt als basis voor de indexering van pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden. De indexaanpassing van overheidswedden en sociale uitkeringen gebeurt wanneer de afgevlakte index een bepaalde waarde bereikt, de zogenaamde spilindex. Als de afgevlakte index de spilindex bereikt, stijgen de uitkeringen met 2% in de maand volgend op het bereiken van de spilindex. De lonen in de publieke sector stijgen ook met 2%, twee maanden na het bereiken van de spilindex.

De spilindex is een vooraf vastgelegde drempelwaarde, waarmee de afgevlakte gezondheidsindex vergeleken wordt. Als de spilindex bereikt of overschreden wordt, volgt een indexering van het loon of de uitkering. Deze indexering gebeurt evenredig met het percentage tussen twee spilindexen. Voor de overheidssector en de sociale uitkeringen liggen de spilindexen telkens 2% uit elkaar en volgt er, telkens bij het bereiken van de spilindex, een indexering van 2%. Er zijn ook CAO's waar de spilindexen 1% of 1.5% uit elkaar liggen.Het bereiken van een spilindex resulteert dan uiteraard in een indexering van 1 of 1.5%.
Zie ook: https://bosa.belgium.be/nl/themas/werken-bij-de-overheid/verloning-en-voordelen/loonwedde/indexatie/indexatie-algemene

Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Metadata

Index-phone

02/277.56.40