Consumptieprijsindex

De inflatie bedraagt 1,75%

Consumptieprijzen
De inflatie bedraagt 1,75%

Consumptieprijsindex van januari 2024

  • De inflatie stijgt in januari van 1,35 naar 1,75%.
  • De consumptieprijsindex stijgt deze maand met 0,63 punt of met 0,49%.
  • De inflatie op basis van de gezondheidsindex stijgt van 1,28% naar 1,71%.
  • De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in januari 126.56 punten.
  • De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) daalt voor de 10de maand op rij en komt deze maand uit op 6,58% tegenover 7,03% in december. De bijdrage van voeding tot de inflatie bedraagt momenteel 1,31 procentpunt.
  • De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van energieproducten en onbewerkte voedingsmiddelen, daalt voor de 8ste maand op rij en bedraagt 4,70% in januari, tegenover 5,47% in december.
  • De belangrijkste prijsstijgingen in januari hadden betrekking op zuivelproducten, huishoudelijke diensten, brood en granen, alcoholische dranken en huur. Aardgas, motorbrandstoffen, vliegtuigtickets, elektriciteit en hotelkamers hadden daarentegen een verlagend effect op het indexcijfer.

De inflatie bedraagt in januari 1,75% tegenover 1,35% in december en 0,76% in november. De inflatie op basis van de gezondheidsindex bedraagt deze maand 1,71%, tegenover 1,28% in december en 0,87% in november. De inflatie zonder energieproducten is gedaald tot 5,01%, tegenover 5,70% in december en 6,22% in november. De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 4,70% in januari, tegenover 5,47% in december en 5,95% in november.

Toelichting over de inflatie

Wat energie betreft, zien we sinds februari 2023 een negatieve inflatie, die deze maand -22,30% bedraagt ten opzichte van -26,46% vorige maand en -32,90% in november. Voor elektriciteit bedraagt de inflatie momenteel -31,7% tegenover -35,5% vorige maand. Voor aardgas gaat ze van -58,9% vorige maand naar -51,9% deze maand. In vergelijking met vorige maand daalden de aardgasprijzen met 15,4% en de elektriciteitsprijzen met 3,3%. De prijs van huisbrandolie is, afgevlakt over 12 maanden, met 4,4% gedaald in één jaar tijd. De motorbrandstofprijzen lagen 3,2% lager dan in januari vorig jaar en daalden deze maand met 2,1% ten opzichte van vorige maand.

De inflatie voor de diensten daalt van 6,44% naar 5,15%. De inflatie voor huur is gestegen van 5,57% naar 5,91%. De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) bedraagt deze maand 6,58%, tegenover 7,03% vorige maand. Deze inflatie is sinds begin 2022 fors toegenomen om in maart 2023 met 17,02% het hoogste punt te bereiken. Sindsdien is ze geleidelijk gedaald tot het niveau van 6,58% in januari 2024.

De terugval van de algemene inflatie in de afgelopen maanden kan toegeschreven worden aan de daling van de prijzen van energie. De energie-inflatie gaat van -26,46% in december 2023 tot -22,30% in januari 2024 en draagt -2,66 procentpunten bij aan de totale inflatie. Voeding, met een inflatie van 6,58%, levert een bijdrage van 1,31 procentpunten.

De prijs voor aardgas daalde in januari met 15,4% ten opzichte van de voorgaande maand. De prijs van elektriciteit is deze maand gemiddeld met 3,3% gedaald.

Enkele producten en diensten die ten opzichte van januari vorig jaar sterk in prijs stegen, zijn:

Stijgend: Inflatie
Verse zeevruchten 50,7%
Gerookte vis en zeevruchten 38,5%
Olijfolie 29,4%
Wijn op basis van ander fruit (cider, …) 23,9%
Andere tabakswaren (roltabak) 18,3%
Alcoholvrije bieren 17,3%
Aardappelen 16,6%
Artikelen voor huisdieren (o.a. voeding) 15,1%

Enkele producten en diensten die ten opzichte van januari vorig jaar sterk in prijs zijn gedaald, zijn:

Dalend: Inflatie
Aardgas -51,9%
Elektriciteit -31,7%
Thee -15,5%
Videoapparatuur (televisie) -9,6%
Ontbijtgranen -9,1%
Mobiele telefoondiensten -8,5%
Voorbespeelde opslagmedia (bluray, dvd) -8,5%
Benzine -6,2%

De hoofdgroep die in januari de grootste positieve impact[i] heeft op de inflatie is ‘voeding en niet-alcoholische dranken’ met 1,03 procentpunt. De groep “huisvesting, water en energie” heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -2,78 procentpunten.

De hoofdgroep met de grootste bijdrage[ii] tot de inflatie is ‘voeding en niet-alcoholische dranken’ met 1,16 procentpunten. De laagste bijdrage tot de inflatie wordt gerealiseerd door ‘huisvesting, water en energie’ met -1,92 procentpunt.

De eerste inflatieraming volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP flash estimate) voor België bedraagt 1,5% in januari 2024

Toelichting over de indexniveaus

De consumptieprijsindex is in januari 2024 met 0,63 punt of 0,49% gestegen tot 130,08 punten, tegenover 129,45 punten in december 2023 (2013=100). De gezondheidsindex stijgt in januari met 0,66 punt en bedraagt 130,19 punten tegenover 129,53 punten in december. De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in januari 126,56 punten. De volgende spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen is vastgelegd op 128,11 punten.

De belangrijkste prijsstijgingen in januari hadden betrekking op zuivelproducten, huishoudelijke diensten, brood en granen, alcoholische dranken en huur. Aardgas, motorbrandstoffen, vliegtickets, elektriciteit en hotelkamers hadden daarentegen een verlagend effect op het indexcijfer.

De belangrijkste bewegingen die deze maand vastgesteld werden, zijn:

Stijgend: Invloed: Dalend: Invloed:
Zuivelproducten +0,125 punt Aardgas -0,200 punt
Huishoudelijke diensten +0,110 punt Motorbrandstoffen -0,090 punt
Brood en granen +0,100 punt Vliegtickets -0,085 punt
Alcoholische dranken +0,090 punt Elektriciteit -0,080 punt
Huur +0,080 punt Hotelkamers -0,070 punt

Zuivelproducten stegen deze maand gemiddeld met 4,1%. Huishoudelijke diensten werden gemiddeld 8,3% duurder. Brood en granen stegen gemiddeld 2,3% in prijs. Alcoholische dranken werden gemiddeld 3,9% duurder. Huur werd gemiddeld 1,0% duurder dan vorige maand.

Aardgas daalde deze maand gemiddeld met 15,4%. Motorbrandstoffen werden gemiddeld 2,1% goedkoper. De prijzen voor vliegtickets daalden gemiddeld 11,6% in prijs. Elektriciteit werd gemiddeld 3,3% goedkoper. Hotelkamers werden gemiddeld 5,3% goedkoper dan vorige maand.

2013 = 100 Oktober November December Januari
Consumptieprijsindex 128,67 128,89 129,45 130,08
Inflatie 0,36% 0,76% 1,35% 1,75%
Gezondheidsindex 128,30 128,55 129,53 130,19
Afgevlakte gezondheidsindex* 125,65 125,73 125,91 126,56
* bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)

 


[i] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de productgroep, maar ook met het feit of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

[ii] De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Indexen
Grafiek
Content
Basisjaren
Inflatie
Grafiek
Content
4 groepen
Grafiek
Content

Doel en korte beschrijving

Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd. Het indexcijfer meet niet zozeer het prijsniveau van deze korf voor een bepaalde periode, maar wel de schommeling van dit niveau tussen twee periodes, waarbij de eerste periode als vergelijkingsbasis geldt. Deze verandering in het prijsniveau wordt bovendien niet in absolute, maar in relatieve waarde gemeten. Het indexcijfer van de consumptieprijzen kan worden bepaald als honderd maal de verhouding tussen de waargenomen prijzen van een waaier van goederen en diensten op een gegeven ogenblik en de prijzen van dezelfde goederen en diensten, waargenomen onder dezelfde omstandigheden in de loop van de referentieperiode, die als vergelijkingsbasis wordt gekozen. De prijswaarnemingen vinden steeds plaats in dezelfde regio's.

Sinds 2014 is de consumptieprijsindex een kettingindex waarbij de wegingsreferentieperiode regelmatig wordt opgeschoven en de prijzen en hoeveelheden niet meer vergeleken worden tussen de huidige periode en een vaste referentieperiode, maar de huidige periode vergeleken wordt met een tussenliggende periode. Door deze korte-termijn indices te vermenigvuldigen met elkaar - en dus een ketting vormen - ontstaat een lange-termijn reeks met een vaste referentieperiode.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

De resultaten zijn beschikbaar op de voorlaatste werkdag van de referentieperiode.

Definities

Gewicht (CPI): Het gewicht representeert het belang van de goederen en diensten opgenomen in de CPI in het totale uitgavenpatroon van de gezinnen. De gewichten worden bepaald op basis van het huishoudbudgetonderzoek.

Consumptieprijsindex (CPI): Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd.

Gezondheidsindex: Het gezondheidsindexcijfer is afgeleid uit het indexcijfer van de consumptieprijzen en is gepubliceerd sinds januari 1994. De actuele waarde van dit indexcijfer wordt bekomen door een aantal producten uit de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen te weren, met name alcoholische dranken (in de winkel gekocht of in een café geconsumeerd ), tabakswaren en motorbrandstoffen (met uitzondering van LPG).

Inflatie: Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Consumptieprijsindex zonder petroleum producten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : butaan, propaan, vloeibare brandstoffen en motorbrandstoffen.

Consumptieprijsindex zonder energieproducten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : elektriciteit, aardgas, butaan, propaan, vloeibare brandstoffen, vaste brandstoffen en motorbrandstoffen.

Afgevlakte index: De afgevlakte index komt overeen met het rekenkundige gemiddelde van de gezondheidsindex van de laatste 4 maanden vermenigvuldigd met een factor 0,98. De afgevlakte index wordt gebruikt als basis voor de indexering van pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden. De indexaanpassing van overheidswedden en sociale uitkeringen gebeurt wanneer de afgevlakte index een bepaalde waarde bereikt, de zogenaamde spilindex. Als de afgevlakte index de spilindex bereikt, stijgen de uitkeringen met 2% in de maand volgend op het bereiken van de spilindex. De lonen in de publieke sector stijgen ook met 2%, twee maanden na het bereiken van de spilindex.

De spilindex is een vooraf vastgelegde drempelwaarde, waarmee de afgevlakte gezondheidsindex vergeleken wordt. Als de spilindex bereikt of overschreden wordt, volgt een indexering van het loon of de uitkering. Deze indexering gebeurt evenredig met het percentage tussen twee spilindexen. Voor de overheidssector en de sociale uitkeringen liggen de spilindexen telkens 2% uit elkaar en volgt er, telkens bij het bereiken van de spilindex, een indexering van 2%. Er zijn ook CAO's waar de spilindexen 1% of 1.5% uit elkaar liggen.Het bereiken van een spilindex resulteert dan uiteraard in een indexering van 1 of 1.5%.
Zie ook: https://bosa.belgium.be/nl/themas/werken-bij-de-overheid/verloning-en-voordelen/loonwedde/indexatie/indexatie-algemene

Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Metadata

Index-phone

02/277.56.40