Consumptieprijsindex

De inflatie bedraagt 8,05%

Consumptieprijzen
De inflatie bedraagt 8,05%

Consumptieprijsindex van januari 2023

  • De inflatie daalt in januari van 10,35% naar 8,05%.
  • De consumptieprijsindex stijgt deze maand met 0,12 punt of met 0,09%.
  • De inflatie op basis van de gezondheidsindex daalt van 10,63% naar 8,28%.
  • De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in januari 125,26 punten.
  • Daarnaast is de inflatie van voeding de laatste maanden sterk gestegen. De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) komt deze maand uit op 15,59%. De bijdrage van voeding tot de inflatie bedraagt momenteel 2,95 procentpunt.
  • De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 8,05% in januari tegenover 7,34% in december. Dat is een gevolg van de toegenomen inflatie voor bewerkte voeding en diensten.
  • De belangrijkste prijsstijgingen in januari hadden betrekking op brood en granen, zuivelproducten, ziekteverzekering, vlees, niet-alcoholische dranken, brandverzekering, verpleegkundige verzorging, lichaamsverzorging, telecommunicatiepacks en fruit. Aardgas en elektriciteit hadden daarentegen een verlagend effect op de index.

De inflatie bedraagt in januari 8,05%, tegenover 10,35% in december en 10,63% in november. De inflatie op basis van de gezondheidsindex daalt deze maand tot 8,28%, tegenover 10,63% in december en november. De inflatie zonder energieproducten stijgt tot 8,61% tegenover 7,89% december en 7,80% november. De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 8,05% in januari, tegenover 7,34% in december en 7,16% in november.

Toelichting over de inflatie

Wat energie betreft, zien we deze maand een verdere daling van de inflatie, die deze maand 5,21% bedraagt ten opzichte van 32,88% vorige maand. Dit is een gevolg van de sterke stijging van de energie-inflatie in januari 2022 (inflatie is een meting ten opzichte van het voorgaande jaar) en van de daling van de prijs van elektriciteit en aardgas ten opzichte van vorige maand. Voor elektriciteit bedraagt de inflatie momenteel 2,8% ten opzichte van 35,5% vorige maand. Voor aardgas gaat de inflatie van 73,1% vorige maand naar -7,1% deze maand. In vergelijking met vorige maand zijn de aardgasprijzen met 27,7% gedaald en de elektriciteitsprijzen met 8,6% gedaald. De prijs van huisbrandolie is, afgevlakt over 12 maanden, met 46,7% gestegen in één jaar tijd. De brandstofprijzen lagen 2,8% hoger dan in januari vorig jaar en waren deze maand 0,7% hoger dan vorige maand.

De inflatie voor de diensten gaat van 5,80% naar 6,56%. De inflatie voor huur versnelt van 4,98% naar 5,93%. De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) bedraagt deze maand 15,59%, tegenover 14,53% vorige maand. Deze inflatie is de laatste maanden sterk gestegen. In januari van vorig jaar was ze nog 2,26%. Vooral de inflatie van voornamelijk oliën, vis, zuivelproducten, brood en granen en vlees is de afgelopen maanden sterk gestegen. Zo bedraagt de inflatie voor oliën deze maand 28,2%. In januari 2022 bedroeg ze nog 6,8%. Voor vis bedraagt de inflatie momenteel 15,0% ten opzichte van 1,6% in januari 2022. De inflatie voor zuivelproducten bedraagt deze maand 24,6% ten opzichte van 2,4% in januari 2022. Voor brood en granen is de inflatie deze maand 18,3% ten opzichte van 4,5% in januari vorig jaar. De inflatie van vlees bedraagt deze maand 13,8% ten opzichte van 1,9% in januari 2022.

De terugval van de inflatie wordt toegeschreven aan de daling van de energieprijzen. De inflatie voor energie daalt van 32,88% in december 2022 tot 5,21% in januari 2023 en draagt 0,42 procentpunt bij aan de totale inflatie, tegenover 3,25 in de voorgaande maand. Voeding, met een inflatie van 15,59%, levert een bijdrage van 2,95 procentpunt.

De prijs van aardgas is met gemiddeld 27,7% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. De prijs van elektriciteit is deze maand gemiddeld met 8,6% gedaald.

Enkele producten en diensten die ten opzichte van januari vorig jaar sterk in prijs stegen, zijn:

Stijgend: Inflatie
Huisbrandolie 46,7%
Hout en andere vaste brandstoffen 45,6%
Andere eetbare oliën dan olijfolie (bv. frituurolie) 37,0%
Eieren 34,3%
Margarine en plantaardige vetten 31,1%
Volle melk 30,6%
Magere en halfvolle melk 27,6%
Boter 27,3%

Enkele producten en diensten die ten opzichte van januari vorig jaar sterk in prijs gedaald, zijn:

Dalend: Inflatie
Smartphones -11,2%
Televisies -10,1%
Andere brandstoffen (LPG) -7,6%
Aardgas -7,1%
Andere gegevensverwerkende apparatuur (o.a. smartwatch) -4,0%
Software -3,1%
Autoverzekering -2,7%
Petroleumgas -1,0%

De hoofdgroep die in januari de grootste positieve impact[i] heeft op de inflatie is voeding en niet-alcoholische dranken met 1,73 procentpunt. De groep huisvesting, water en energie heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,67 procentpunt.

De hoofdgroep met de grootste bijdrage[ii] tot de inflatie is voeding en niet-alcoholische dranken met 2,83 procentpunt. De groep onderwijs leverde de kleinste bijdrage tot de inflatie met 0,01 procentpunt.

Toelichting over de indexniveaus

De consumptieprijsindex is in januari 2023 met 0,12 punt of 0,09% gestegen tot 127,84 punten, tegenover 127,72 punten in december 2022 (2013=100). De gezondheidsindex stijgt in januari met 0,11 punt tot 128,00 punten tegenover 127,89 punten in december. De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in januari 125,26 punten. De volgende spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen is vastgelegd op 125,60 punten.

De belangrijkste prijsstijgingen in januari hadden betrekking op brood en granen, zuivelproducten, ziekteverzekering, vlees, niet-alcoholische dranken, brandverzekering, verpleegkundige verzorging, lichaamsverzorging, telecommunicatiepacks en fruit. Aardgas en elektriciteit hadden daarentegen een verlagend effect op de index.

De belangrijkste bewegingen die deze maand vastgesteld werden, zijn:

Stijgend: Invloed: Dalend: Invloed:
Brood en granen +0,255 punt Aardgas -1.145 punt
Zuivelproducten +0.120 punt Elektriciteit -0,515 punt
Ziekteverzekering +0.115 punt    
Vlees +0,105 punt    
Niet-alcoholische dranken +0,100 punt    
Brandverzekering +0,095 punt    
Verpleegkundige verzorging +0,090 punt    
Lichaamsverzorging +0,085 punt    
Telecommunicatiepacks +0,080 punt    
Fruit +0,080 punt    

De prijs van brood en granen steeg deze maand met gemiddeld 6,7%. De prijzen van zuivelproducten stegen in januari gemiddeld met 4,3%. De ziekteverzekering werd deze maand gemiddeld 7,5% duurder. Vlees werd deze maand gemiddeld 2,2% duurder. Niet-alcoholische dranken waren in januari gemiddeld 4,6% duurder. Voor brandverzekering bedroeg de gemiddelde prijsstijging 5,2%. Gemiddeld werden verpleegkundige verzorging en lichaamsverzorging respectievelijk 7,0% en 2,6% duurder. De prijzen van telecommunicatiepacks stegen gemiddeld met 2,6% en fruit werd gemiddeld 4,9% duurder in januari.

De prijzen van aardgas en elektriciteit daalden respectievelijk met gemiddeld 27,7% en 8,6% deze maand.

2013 = 100 Oktober November December Januari
Consumptieprijsindex 128,21 127,92 127,72 127,84
Inflatie 12,27% 10,63% 10,35% 8,05%
Gezondheidsindex 127,92 127,44 127,89 128,00
Afgevlakte gezondheidsindex* 122,22 123,47 124,50 125,26
* bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)


[*] bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)


[i] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de productgroep, maar ook met het feit of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

[ii] De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Indexen
Grafiek
Content
Basisjaren
Inflatie
Grafiek
Content
4 groepen
Grafiek
Content

Doel en korte beschrijving

Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd. Het indexcijfer meet niet zozeer het prijsniveau van deze korf voor een bepaalde periode, maar wel de schommeling van dit niveau tussen twee periodes, waarbij de eerste periode als vergelijkingsbasis geldt. Deze verandering in het prijsniveau wordt bovendien niet in absolute, maar in relatieve waarde gemeten. Het indexcijfer van de consumptieprijzen kan worden bepaald als honderd maal de verhouding tussen de waargenomen prijzen van een waaier van goederen en diensten op een gegeven ogenblik en de prijzen van dezelfde goederen en diensten, waargenomen onder dezelfde omstandigheden in de loop van de referentieperiode, die als vergelijkingsbasis wordt gekozen. De prijswaarnemingen vinden steeds plaats in dezelfde regio's.

Sinds 2014 is de consumptieprijsindex een kettingindex waarbij de wegingsreferentieperiode regelmatig wordt opgeschoven en de prijzen en hoeveelheden niet meer vergeleken worden tussen de huidige periode en een vaste referentieperiode, maar de huidige periode vergeleken wordt met een tussenliggende periode. Door deze korte-termijn indices te vermenigvuldigen met elkaar - en dus een ketting vormen - ontstaat een lange-termijn reeks met een vaste referentieperiode.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

De resultaten zijn beschikbaar op de voorlaatste werkdag van de referentieperiode.

Definities

Gewicht (CPI): Het gewicht representeert het belang van de goederen en diensten opgenomen in de CPI in het totale uitgavenpatroon van de gezinnen. De gewichten worden bepaald op basis van het huishoudbudgetonderzoek.

Consumptieprijsindex (CPI): Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd.

Gezondheidsindex: Het gezondheidsindexcijfer is afgeleid uit het indexcijfer van de consumptieprijzen en is gepubliceerd sinds januari 1994. De actuele waarde van dit indexcijfer wordt bekomen door een aantal producten uit de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen te weren, met name alcoholische dranken (in de winkel gekocht of in een café geconsumeerd ), tabakswaren en motorbrandstoffen (met uitzondering van LPG).

Inflatie: Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Consumptieprijsindex zonder petroleum producten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : butaan, propaan, vloeibare brandstoffen en motorbrandstoffen.

Consumptieprijsindex zonder energieproducten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : elektriciteit, aardgas, butaan, propaan, vloeibare brandstoffen, vaste brandstoffen en motorbrandstoffen.

Afgevlakte index: De afgevlakte index komt overeen met het rekenkundige gemiddelde van de gezondheidsindex van de laatste 4 maanden vermenigvuldigd met een factor 0,98. De afgevlakte index wordt gebruikt als basis voor de indexering van pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden. De indexaanpassing van overheidswedden en sociale uitkeringen gebeurt wanneer de afgevlakte index een bepaalde waarde bereikt, de zogenaamde spilindex. Als de afgevlakte index de spilindex bereikt, stijgen de uitkeringen met 2% in de maand volgend op het bereiken van de spilindex. De lonen in de publieke sector stijgen ook met 2%, twee maanden na het bereiken van de spilindex.

De spilindex is een vooraf vastgelegde drempelwaarde, waarmee de afgevlakte gezondheidsindex vergeleken wordt. Als de spilindex bereikt of overschreden wordt, volgt een indexering van het loon of de uitkering. Deze indexering gebeurt evenredig met het percentage tussen twee spilindexen. Voor de overheidssector en de sociale uitkeringen liggen de spilindexen telkens 2% uit elkaar en volgt er, telkens bij het bereiken van de spilindex, een indexering van 2%. Er zijn ook CAO's waar de spilindexen 1% of 1.5% uit elkaar liggen.Het bereiken van een spilindex resulteert dan uiteraard in een indexering van 1 of 1.5%.
Zie ook: https://bosa.belgium.be/nl/themas/werken-bij-de-overheid/verloning-en-voordelen/loonwedde/indexatie/indexatie-algemene

Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Metadata

Index-phone

02/277.56.40