Consumptieprijsindex

De inflatie gaat van 5,64% naar 5,71%

Consumptieprijzen
De inflatie gaat van 5,64% naar 5,71%

Consumptieprijsindex van december 2021

  • De inflatie stijgt van 5,64% naar 5,71% in december, dit is het hoogste niveau sinds juli 2008, toen bedroeg de inflatie 5,90%.
  • De consumptieprijsindex stijgt deze maand met 0,11 punt of 0,10%.
  • De inflatie van de gezondheidsindex gaat van 4,81% naar 5,21%.
  • De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in december 111,97 punten. De spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen, die vastgelegd is op 111.53, werd hierbij overschreden.
  • De hoge inflatie deze maand is, zoals de afgelopen maanden, toe te schrijven aan de hoge energieprijzen. Energie kent momenteel een inflatie van 41,98% en levert een bijdrage van 3,56 procentpunt aan de totale inflatie.
  • De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 2,53% in december tegenover 2,14% in november.
  • In december werden de belangrijkste prijsstijgingen opgetekend voor de aankoop van voertuigen, private huur, huisbrandolie, vis en zeevruchten, producten voor lichaamsverzorging, elektriciteit, vakantiedorpen, buitenlandse reizen en citytrips, onderhoudsproducten en vliegtuigtickets. Aardgas, motorbrandstoffen, alcoholische dranken en fruit hadden daarentegen een verlagend effect op de index.

Inflatie

De inflatie bedraagt nu 5,71% tegenover 5,64% in november en 4,16% in oktober. De inflatie op basis van de gezondheidsindex bedraagt deze maand 5,21%, tegenover 4,81% in november en 3,48% in oktober. De inflatie zonder energieproducten stijgt in december tot 2,35%, tegenover 1,88% in november en 1,68% in oktober. De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraagt 2,53% in december, tegenover 2,14% in november en 1,95% in oktober.

De inflatie voor voeding (inclusief alcoholische dranken) bedraagt deze maand 1,21%, tegenover 0,47% vorige maand. De inflatie van de diensten is gestegen van 2,64% naar 2,82%. De inflatie van de huur blijft stabiel op 2,27%.

Kerninflatie

De sterk toegenomen inflatie de afgelopen maanden is toe te schrijven aan de energieproducten. De inflatie voor energie bedraagt nu 41,98% tegenover 46,40% vorige maand en 30,86% in oktober. Elektriciteit is nu 44,1% duurder dan een jaar geleden. Aardgas is 97,0% duurder op jaarbasis. De prijs van huisbrandolie is, afgevlakt over 12 maanden, met 33,3% gestegen in één jaar tijd. Motorbrandstoffen kosten 22,6% meer dan een jaar geleden.

De stijging van de inflatie in de tweede helft van 2021 is toe te schrijven aan de hoge energieprijzen. Energie kent momenteel een inflatie van 41,98% en levert een bijdrage van 3,56 procentpunt aan de totale inflatie.

Bijdrage van de energie tot de inflatie

De prijs voor aardgas is gemiddeld met 8,4% gedaald ten opzichte van vorige maand. De prijs voor elektriciteit is nog licht gestegen met gemiddeld 0,8%.

Index van elektriciteit en aardgas

Enkele producten en diensten die ten opzichte van december vorig jaar sterk in prijs stegen, zijn:

Stijgend: Inflatie
Aardgas 97,0%
Andere brandstoffen (LPG) 57,1%
Elektriciteit 44,1%
Huisbrandolie 33,3%
Vloeibaar petroleumgas (propaan) 28,0%
Diesel 22,6%
Benzine 22,3%
Postverzending 18,1%

Enkele producten en diensten die ten opzichte van december vorig jaar sterk in prijs zijn gedaald, zijn:

Dalend: Inflatie
Televisie-apparatuur -11,5%
Software -8,2%
Opslagmedia (o.a. geheugenkaart) -7,4%
Andere gegevensverwerkende apparatuur (o.a. smartwatch) -7,2%
Cacao -5,2%
Smartphones -5,0%
Mobiele telefoondiensten -2,7%
Vers fruit -2,7%

De hoofdgroep die in december de grootste positieve impact[i] heeft op de inflatie is huisvesting, water en energie met 2,58 procentpunt. De groep voeding en alcoholvrije dranken heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,98 procentpunt.

Impact op de inflatie

De hoofdgroep met de grootste bijdrage[ii] tot de inflatie is huisvesting, water en energie met 3,11 procentpunt. De laagste bijdrage tot de inflatie wordt gerealiseerd door de groepen gezondheid, communicatie en onderwijs telkens met 0,01 procentpunt.

Bijdrage tot de inflatie

De eerste inflatieraming volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP flash estimate) voor België bedraagt 6.5% voor december 2021 ten opzichte van 7,1% in november. Het verschil in inflatie tussen CPI en HICP is voornamelijk een gevolg van een andere berekeningsmethode voor huisbrandolie.

Toelichting indexniveaus

Indexevolutie

In december 2021 is de consumptieprijsindex met 0,11 punt of 0,10% gestegen en bedraagt nu 115,74 punten tegenover 115,63 punten in november 2021 (2013=100). De gezondheidsindex stijgt in december met 0,40 punt en bedraagt 115,60 punten tegenover 115,20 punten in november. De afgevlakte gezondheidsindex bedraagt in december 111,97 punten. De spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen, die vastgelegd is op 111,53 punten, werd hierbij overschreden. Dit betekent dat de sociale uitkeringen en de pensioenen in januari met 2% worden verhoogd. De wedden in de openbare sector worden in februari met 2% geïndexeerd. De lonen in de privésector zijn eveneens gekoppeld aan de afgevlakte index, maar daar is het tijdstip van indexering afhankelijk van de sectorale collectieve arbeidsovereenkomst. De vorige spilindexoverschrijding vond in augustus 2021 plaats. De volgende spilindex voor het openbaar ambt en de sociale uitkeringen is vastgelegd op 113,76.

De producten met het grootste verhogend effect in december zijn aankoop van voertuigen, private huur, huisbrandolie, vis en zeevruchten, producten voor lichaamsverzorging, elektriciteit, vakantiedorpen en campings, buitenlandse reizen en citytrips, onderhoudsproducten en vliegtuigtickets. Aardgas, alcoholische dranken en fruit hadden daarentegen een verlagend effect op de index. De belangrijkste bewegingen die deze maand vastgesteld werden, zijn:

Stijgend: Invloed: Dalend: Invloed:
Aankoop van voertuig +0,130 punt Aardgas -0,250 punt
Private huur +0,070 punt Motorbrandstoffen -0,205 punt
Huisbrandolie +0,055 punt Alcoholische dranken -0,070 punt
Vis en zeevruchten +0,045 punt Fruit -0,050 punt
Producten voor lichaamsverzorging +0,040 punt    
Elektriciteit +0,040 punt    
Vakantiedorpen +0,035 punt    
Buitenlandse reizen en citytrips +0,030 punt    
Onderhoudsproducten +0,030 punt    
Vliegtuigtickets +0,030 punt    

De aankoop van een voertuig werd deze maand gemiddeld 1,7% duurder. Private huur steeg deze maand gemiddeld met 0,8%. De afgevlakte prijs van huisbrandolie steeg deze maand gemiddeld 4,9%. Vis en zeevruchten werden deze maand gemiddeld 3,4% duurder. Producten voor lichaamsverzorging stegen deze maand gemiddeld 1,3% in prijs. Elektriciteit werd deze maand gemiddeld 0,8% duurder. De prijs van verblijven in vakantiedorpen steeg gemiddeld 7,2%. Buitenlandse reizen en citytrips werden deze maand gemiddeld 1,4% duurder. Onderhoudsproducten werden deze maand gemiddeld 1,4% duurder. De prijs van vliegtuigtickets steeg deze maand gemiddeld 4,5%.

Aardgas werd deze maand gemiddeld 8,4% goedkoper. Motorbrandstoffen werden 4,6% goedkoper. De prijs van alcoholische dranken daalde gemiddeld 3,4%. Fruit daalde deze maand gemiddeld 3,0% in prijs.

2013 = 100 September Oktober November December
Consumptieprijsindex 112,55 114,20 115,63 115,74
Inflatie 2,86% 4,16% 5,64% 5,71%
Gezondheidsindex 112,29 113,94 115,20 115,60
Afgevlakte gezondheidsindex* 109,89 110,53 111,27 111,97
* bepaald in de wet van 23.04.2015 tot verbetering van de werkgelegenheid (Belgisch Staatsblad van 27.04.2015)


[i] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de productgroep, maar ook met het feit of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

[ii] De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Indexen
Grafiek
Content
Basisjaren
Inflatie
Grafiek
Content
4 groepen
Grafiek
Content

Doel en korte beschrijving

Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd. Het indexcijfer meet niet zozeer het prijsniveau van deze korf voor een bepaalde periode, maar wel de schommeling van dit niveau tussen twee periodes, waarbij de eerste periode als vergelijkingsbasis geldt. Deze verandering in het prijsniveau wordt bovendien niet in absolute, maar in relatieve waarde gemeten. Het indexcijfer van de consumptieprijzen kan worden bepaald als honderd maal de verhouding tussen de waargenomen prijzen van een waaier van goederen en diensten op een gegeven ogenblik en de prijzen van dezelfde goederen en diensten, waargenomen onder dezelfde omstandigheden in de loop van de referentieperiode, die als vergelijkingsbasis wordt gekozen. De prijswaarnemingen vinden steeds plaats in dezelfde regio's.

Sinds 2014 is de consumptieprijsindex een kettingindex waarbij de wegingsreferentieperiode regelmatig wordt opgeschoven en de prijzen en hoeveelheden niet meer vergeleken worden tussen de huidige periode en een vaste referentieperiode, maar de huidige periode vergeleken wordt met een tussenliggende periode. Door deze korte-termijn indices te vermenigvuldigen met elkaar - en dus een ketting vormen - ontstaat een lange-termijn reeks met een vaste referentieperiode.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

De resultaten zijn beschikbaar op de voorlaatste werkdag van de referentieperiode.

Definities

Gewicht (CPI): Het gewicht representeert het belang van de goederen en diensten opgenomen in de CPI in het totale uitgavenpatroon van de gezinnen. De gewichten worden bepaald op basis van het huishoudbudgetonderzoek.

Consumptieprijsindex (CPI): Het indexcijfer van de consumptieprijzen is een economische indicator, die tot hoofdtaak heeft op objectieve wijze de prijsevolutie in de tijd weer te geven van een korf van goederen en diensten die door de gezinnen worden aangekocht en als representatief voor hun verbruiksgewoonten worden beschouwd.

Gezondheidsindex: Het gezondheidsindexcijfer is afgeleid uit het indexcijfer van de consumptieprijzen en is gepubliceerd sinds januari 1994. De actuele waarde van dit indexcijfer wordt bekomen door een aantal producten uit de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen te weren, met name alcoholische dranken (in de winkel gekocht of in een café geconsumeerd ), tabakswaren en motorbrandstoffen (met uitzondering van LPG).

Inflatie: Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Consumptieprijsindex zonder petroleum producten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : butaan, propaan, vloeibare brandstoffen en motorbrandstoffen.

Consumptieprijsindex zonder energieproducten: Dit indexcijfer wordt berekend door de volgende producten uit het indexcijfer van de consumptieprijzen te halen : elektriciteit, aardgas, butaan, propaan, vloeibare brandstoffen, vaste brandstoffen en motorbrandstoffen.

Afgevlakte index: De afgevlakte index komt overeen met het rekenkundige gemiddelde van de gezondheidsindex van de laatste 4 maanden vermenigvuldigd met een factor 0,98. De afgevlakte index wordt gebruikt als basis voor de indexering van pensioenen, sociale uitkeringen en sommige lonen en wedden. De indexaanpassing van overheidswedden en sociale uitkeringen gebeurt wanneer de afgevlakte index een bepaalde waarde bereikt, de zogenaamde spilindex. Als de afgevlakte index de spilindex bereikt, stijgen de uitkeringen met 2% in de maand volgend op het bereiken van de spilindex. De lonen in de publieke sector stijgen ook met 2%, twee maanden na het bereiken van de spilindex.

De spilindex is een vooraf vastgelegde drempelwaarde, waarmee de afgevlakte gezondheidsindex vergeleken wordt. Als de spilindex bereikt of overschreden wordt, volgt een indexering van het loon of de uitkering. Deze indexering gebeurt evenredig met het percentage tussen twee spilindexen. Voor de overheidssector en de sociale uitkeringen liggen de spilindexen telkens 2% uit elkaar en volgt er, telkens bij het bereiken van de spilindex, een indexering van 2%. Er zijn ook CAO's waar de spilindexen 1% of 1.5% uit elkaar liggen.Het bereiken van een spilindex resulteert dan uiteraard in een indexering van 1 of 1.5%.
Zie ook : http://www.wedden.fgov.be/indexation/default.htm
En : http://www.traitements.fgov.be/indexation/default.htm

Een impact op de inflatie toont de wijziging op inflatie door het opnemen van die productgroep in de berekening van de CPI. De impact neemt niet alleen het gewicht van de productgroep in rekening, maar ook of de inflatie van de productgroep hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale CPI).

De bijdrage tot de inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

Metadata

Index-phone

02/277.56.40