Geboortecijfer en vruchtbaarheid

Geboorten 2023: één op de vijf kinderen wordt via een keizersnede geboren

Bevolking
Geboorten 2023: één op de vijf kinderen wordt via een keizersnede geboren

In 2023 bedraagt het gemiddelde geboortegewicht van baby's in België 3,299 kg. Bij 82,4% van de moeders gebeurt de geboorte binnen een koppelcontext. Het percentage geboorten via keizersnede blijft stabiel op 22,2%, net als in 2022.

Het totaal vruchtbaarheidscijfer bedraagt 1,47 kinderen per vrouw, terwijl de gemiddelde leeftijd van de moeder bij de geboorte 31,3 jaar is. Dat blijkt uit de laatste cijfers van de statistiek over geboorten en vruchtbaarheid van Statbel, het Belgische statistiekbureau, die op basis van de koppeling van de geboorteformulieren en de gegevens van het Rijksregister wordt opgesteld.

 

Baby's hebben een iets hoger geboortegewicht in Vlaanderen

Het gemiddelde geboortegewicht van baby's bedraagt in België 3,299 kg. Dit gemiddelde gewicht is 1,8% hoger in het Vlaamse Gewest dan in het Waalse Gewest en 0,4% hoger dan in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het verschil tussen Vlaanderen en Wallonië wordt echter geleidelijk kleiner, aangezien het gemiddelde geboortegewicht in Wallonië de afgelopen tien jaar met 42 gram is toegenomen, terwijl het in Vlaanderen relatief stabiel is gebleven, rond 3,320 kg.

De meeste kinderen worden geboren binnen een koppel, maar vaker buiten het huwelijk

In de overgrote meerderheid van de gevallen krijgen moeders een kind als koppel (82,4%). Geboorten binnen een getrouwd koppel maken echter maar 45,6% uit van de geboorten. Deze geboorten vormden 10 jaar geleden de meerderheid (53,5%). Vanaf 2015 vond er een verschuiving plaats. Toen was de verdeling bijna in evenwicht (49,4% van de geboorten binnen het huwelijk tegenover 50,6% buiten het huwelijk). 

Een op de vijf geboortes via keizersnede

Het percentage geboorten door middel van een keizersnede bedraagt net als in 2022 22,2%, na een lichte stijging de afgelopen 3 jaar. In 2012 bedroeg dit percentage 20,5%, waarna het enkele jaren stabiel bleef rond 21,2% en sinds 2020 weer duidelijk stijgt. Geboorten via geassisteerde of instrumentele bevallingen (keizersnede, forceps, vacuümextractie) volgen een gelijkaardige trend. Ze vertegenwoordigen 31,1% van de geboorten op nationaal niveau en vertonen regionale verschillen: 32,1% in Vlaanderen, 30,8% in Brussel en 29,4% in Wallonië.

Vruchtbaarheid verschilt per regio en nationaliteit

Het totaal vruchtbaarheidscijfer (TVC)[1] blijft dalen. Dit cijfer daalt van 1,53 in 2022 naar 1,47 kinderen per vrouw in 2023. Het TVC bedraagt 1,37 voor Belgische vrouwen en 1,91 voor vrouwen met een buitenlandse nationaliteit.

Het Brusselse Gewest laat het laagste TVC (1,36) optekenen. Vlaanderen en Wallonië liggen dicht bij het nationale gemiddelde met respectievelijk 1,48 en 1,50 kinderen per vrouw. 

De gemiddelde leeftijd bij de geboorte stijgt licht in 2023 tot 31,3 jaar, tegenover 31,2 jaar in 2022.

Door de twee belangrijkste gegevensbronnen te koppelen – Demobel-gegevens op basis van het Rijksregister van de natuurlijke personen, enerzijds, en gegevens van de geboorteformulieren die eerst worden verwerkt door de gewestelijke instellingen[2], anderzijds – beschikt Statbel over een bijzonder rijke informatiebasis om de geboorten en de vruchtbaarheid in België te karakteriseren en te contextualiseren[3].

Tegelijk met de publicatie van de definitieve cijfers voor 2023 werden de historische gegevens voor 2018-2022 licht herzien, zonder dat dit echter invloed heeft op de belangrijkste trends. Op middellange termijn is ook een herziening van de reeks voor de periode 2011‑2017 voorzien.


[1]Het totale vruchtbaarheidscijfer is gelijk aan het aantal kinderen dat een vrouw in haar vruchtbare levensjaren zou krijgen als op elke leeftijd het vruchtbaarheidscijfer van het beschouwde jaar op haar van toepassing zou zijn.
[2] In alfabetische volgorde: Agence pour une Vie de Qualité (AVIQ), Departement Zorg (Vlaams overheid), Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad.
[3]Het geboortecijfer analyseert het aantal levendgeborenen in verhouding tot een bepaalde bevolking als geheel (België in ons geval). Het vruchtbaarheidscijfer kijkt ook naar geboorten maar enkel in verhouding tot vrouwen op vruchtbare leeftijd (vrouwen tussen 15 en 49 jaar).

Doel en korte beschrijving

De statistiek over geboorten en vruchtbaarheid wordt opgemaakt op basis van twee bronnen: de aangifteformulieren voor geboorten bij de burgerlijke stand en het Rijksregister. De eerste bron is de belangrijkste en rijkste. Hij biedt veel informatie over alle kinderen die in het land worden geboren (geboorten de facto) en over hun ouders. De tweede bron is de snelste. Hij geeft echter enkel informatie over de geboorten van kinderen van wie de moeder is ingeschreven in het Rijksregister. Door die twee bronnen met elkaar te combineren en vanaf 2010 het Rijksregister als basisbron te gebruiken registreert de statistiek enkel levendgeboorten bij vrouwen die wettelijk in België verblijven, ongeacht of die geboorten in België plaatsvinden of in het buitenland. Die geboorten worden uitgesplitst volgens de administratieve eenheden van het land, volgens de voornaamste kenmerken van de moeder en volgens bepaalde kenmerken van de pasgeborene. Er kunnen tevens een aantal vruchtbaarheidsindicatoren uit worden afgeleid. Zo kan men het niveau en de evolutie van de demografische dynamiek van het land situeren. Het vruchtbaarheidscijfer per leeftijd is de verhouding tussen het aantal levendgeborenen uit vrouwen van een bepaalde leeftijd en het gemiddeld aantal vrouwen op die leeftijd, voor het beschouwde jaar. Het totaal vruchtbaarheidscijfer (TVC) vat de opeenvolgende vruchtbaarheidscijfers per leeftijd samen en is de som van die cijfers. Het TVC is gelijk aan het aantal kinderen dat een vrouw in het reproductief leeftijdsinterval zou krijgen indien ze het zelfde vruchtbaarheidscijfer zou blijven vertonen op elke leeftijd..

Populatie

Geheel van rechtswege levende geboorten

Frequentie

Jaarlijks.

Timing publicatie

Resultaten beschikbaar 1 jaar na de referentieperiode

Definities

Geboortemaand : Geboortemaand, gehaald uit de geboortedatum

Geslacht kind : Geslacht van het kind

Geboorteplaats : Plaats van de bevalling

Tweelinggeboorte : Totaal aantal geboorten, doodgeboren inbegrepen, ten gevolge de zwangerschap

Plaats van het kind : Plaats van het kind in het geheel van levende geboorten bij de moeder

Duur zwangerschap : Duur van de zwangerschap (in weken) op het moment van de geboorte

Manier van bevallen : Soort van hulp bij de bevalling

Aangeboren afwijkingen : Aanwezigheid van één of meer aangeboren afwijkingen

Gewicht : Gewicht (in gram) van het kind bij de geboorte

APGAR na 1 min : APGAR-score na 1 minuut.

Metadata