Maandevolutie van de btw-plichtigen na 30 dagen en volgens activiteit

Statbel DataLab: nieuwe statistieken, methoden en gegevensbronnen in beta-versie

DataLab: 11% meer oprichtingen van nieuwe bedrijven in augustus 2020 in vergelijking met een jaar eerder

DataLab
BTW plichtigen

Onder de noemer Statbel DataLab publiceert Statbel, het Belgische statistiekbureau, nieuwe statistieken, methoden en gegevensbronnen in beta-versie.
Deze ruimte staat open voor innovatie en experimenten.

Vandaag wordt een publicatie toegevoegd aan Statbel DataLab: een nieuwe statistiek van de btw-plichtige ondernemingen, met voorlopige resultaten 30 dagen na de referentiemaand. Met deze publicatie wil Statbel de impact van COVID-19 op het bedrijfsleven beter in kaart brengen. Ook de NACE, de indeling volgens economische activiteit, is opgenomen.

Daarnaast blijft Statbel de definitieve resultaten publiceren op 60 dagen na de referentiemaand.

Context en methodologie

Context

De statistiek van de btw-plichtigen is gebaseerd op gegevens van de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en het bedrijvenregister van Statbel.

Statbel publiceert maandelijks een ‘officiële’ statistiek van de demografische bewegingen van de btw-plichtigen. Deze eerste statistiek wordt op T + 60 dagen gepubliceerd, omdat er een zekere vertraging is tussen de gebeurtenissen en het opnemen ervan in de registers en databanken.

Naar aanleiding van de Covid-19-crisis hebben we, naast de eerste statistiek, een nieuwe statistiek gecreëerd. Deze statistiek omvat ook de NACE-sector en wordt één maand vroeger geproduceerd.

Deze statistiek omvat twee luiken:

  • Het eerste luik omvat de maandelijkse bewegingen van de btw-plichtigen volgens NACE-sector (sectie) voor het jaar 2020 (downloadbare Exceltabel).
  • Het tweede luik voegt bijkomende variabelen toe bij deze bewegingen: ondernemingstype (natuurlijke persoon of rechtspersoon), NACE-sectie, NACE op 2 cijfers en gewest (open data). De statistiek is ook beschikbaaar in Excelformaat en stelt de gebruiker in staat om dynamische draaitabellen aan te maken of zijn eigen indicatoren te ontwikkelen. Op basis van deze cijfers levert Statbel een korte maandelijkse analyse van de maandelijkse trend.

Concepten en methodologie

Definities

  • Hiervoor verwijzen we eerst naar de definities van de onderwerping van de bestaande maandelijkse statistiek :  https://statbel.fgov.be/nl/themas/ondernemingen/btw-plichtige-ondernemi…
  • In het kort : wordt beschouwd als onderworpen elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die gewoonlijk goederen of diensten levert die niet zijn vrijgesteld krachtens het btw-wetboek (zoals het geval is voor de meeste artsen). Als een bedrijf uit de btw-registers wordt geschrapt, betekent dit niet altijd dat het zijn activiteiten stopzet: dit kan af en toe en soms zelfs herhaaldelijk gebeuren. Als een bedrijf voor het eerst aan de btw wordt onderworpen kan daarentegen worden aangenomen dat dit in de meeste gevallen de start is van een nieuwe activiteit. Tot slot dient er eraan te worden herinnerd dat bedrijven die failliet worden verklaard of die vrijwillig of op gerechtelijk worden verheven, het statuut van btw-plichtige behouden tot de sluiting van hun faillissement of vereffening (pdf). Het aantal schrappingen uit de btw-registers is dus op zich niet voldoende om het aantal stopzettingen van activiteiten te berekenen en omvat geen faillissementen of vereffeningen van bedrijven.

Methodologie

Voor deze statistiek wordt dezelfde methode gebruikt als voor de bestaande maandelijkse statistieken om gegevens over het aantal btw-plichtige ondernemingen op het einde van de maand af te halen.

Er zijn echter grote verschillen op drie punten:

  • Er wordt een maand vroeger gepubliceerd zodat de publicatie sneller gebeurt. De inkorting van de oorspronkelijke termijn zou in beperkte mate als gevolg kunnen hebben dat bepaalde gebeurtenissen te vroeg of te laat worden meegerekend. Deze verschillen zouden, indien zij zich zouden voordoen, tot uiting komen in een verschuiving in de berekening van de btw-plichtigen tussen twee periodes, zoals het geval is met de cijfers van juni, toen 197 actieve ondernemingen in juli werden opgenomen in plaats van in juni.
  • We gebruiken hier geen methode die alle bestaande gebeurtenissen in databanken identificeert om schrappingen, eerste onderwerpingen of wederonderwerpingen of migraties te berekenen. De techniek die wordt gebruikt om de geschrapte en wederonderworpen ondernemingen te berekenen is die van de fotovergelijking over twee maanden: als de onderneming in de vorige maand niet verscheen op de foto van de actieve ondernemingen, maar wel verschijnt in de lopende maand, wordt deze onderneming als een eerste onderwerping of een wederonderwerping beschouwd, afhankelijk van het feit of de onderneming al dan niet voor het eerst in het register verschijnt. Omgekeerd, als een bedrijf op de foto van de actieve ondernemingen van de vorige maand verscheen, maar niet meer voorkomt in de laatste geanalyseerde maand, wordt het beschouwd als een schrapping. Als gevolg hiervan zal het aantal eerste onderwerpingen of wederonderwerpingen (of schrappingen) niet exact overeenkomen met de officiële maandelijkse statistiek die alle registraties omvat en iets lager zijn. Ten slotte, als een bedrijf dat op de foto van de vorige maand verscheen ook aanwezig is in de actieve bevolking van de lopende maand, zal het worden beschouwd  als actief in de bestaande indeling (Nace, type en geografie), tenzij een van deze variabelen is veranderd tussen deze twee foto's. In dat geval zal het een immigratie en een emigratie zijn (die als neutraal zal worden beschouwd).
  • De NACE-code wordt toegevoegd, maar er moet wel rekening worden gehouden met het feit dat het om een voorlopige NACE-code gaat, die in de loop van het jaar nog kan worden onderzocht en herzien. Het zal dan ook niet verwonderlijk zijn als op het einde van het jaar een groter aantal migraties op het niveau van de activiteiten wordt waargenomen. Deze variabele geeft echter een idee van de sectoren die door de crisis worden getroffen. Er zouden dus ook verschillen kunnen ontstaan tussen deze statistiek en de jaarstatistiek van de btw-plichtigen[1].

Commentaar bij de eerste publicatie (augustus 2020) :

Commentaar bij de Exceltabel van de huidige maand :

Uit de analyse van de demografische bewegingen van de populatie van btw-plichtigen tussen 1 augustus 2020 en 31 augustus 2020 blijkt dat geen enkele sector achteruitgaat ten opzichte van de situatie op 1 augustus 2020 (Exceltabel).

Commentaar op de "open data" (vergelijking met 2019)

  • Als we het ondernemerschap meten aan de hand van het aantal  eerste onderwerpingen als btw-plichtige, is het niet verwonderlijk dat de maanden april en mei het zwaarst getroffen zijn door de Covid-19-crisis. De situatie keerde terug naar het normale niveau in juni, toen het aantal eerste onderwerpingen als btw-plichtige zijn hoogste niveau voor die maand in de afgelopen 4 jaar bereikte. In juli werd dit  "compensatie"-fenomeen als gevolg van de crisis verder geaccentueerd (+12,3% in vergelijking met juli 2019). In augustus zien we nog steeds een stijging van 658 eenheden ten opzichte van augustus 2019; dat is 11,5% meer eerste onderwerpingen als btw-plichtige dan in augustus 2019.
  • Onder de sectoren waarin het aantal oprichtingen hoger ligt dan dezelfde periode vorig jaar, zijn de meest representatieve sectoren dezelfde sectoren als de sectoren die we in juli 2020 hebben waargenomen. Het gaat om de detailhandel, die nog steeds koploper is (+217 eenheden; +38%) en de gespecialiseerde bouw, die zijn tweede positie behoudt (+131 eenheden; of +21,8%). 
  • Waar in juli amper 1 sector op 3 minder oprichtingen liet optekenen dan in juli 2019, zien we in augustus nog steeds een daling in 11 van de 30 sectoren.  Met uitzondering van ontwerpen en programmeren van computerprogramma's, computerconsultancy-activiteiten en aanverwante activiteiten zijn de sectoren met een lager aantal oprichtingen dan in augustus 2019 andere sectoren dan in juli. De drie voornaamste betrokken activiteiten zijn ontwerpen en programmeren van computerprogramma's, computerconsultancy-activiteiten en aanverwante activiteiten (-33 eenheden, -13,3%); vervoer te land en vervoer via pijpleidingen (-26 eenheden, -24,5%) en productie van films en video- en televisieprogramma's, maken van geluidsopnamen en uitgeverijen van muziekopnamen (-17 eenheden, -42,5%).
  • De daling van het aantal schrappingen die sinds maart is waargenomen, zet zich voort in augustus 2020 (-18,0% met -650 eenheden).  De ondervertegenwoordiging van de schrappingen ten opzichte van augustus 2019 treft alle sectoren waar sprake is van een verandering van meer dan 10 eenheden, met uitzondering van onderwijs (+40,3%; +31 eenheden).
  • De meest plausibele verklaring voor de daling van de schrappingen ten opzichte van augustus 2019 is dat 2019 een uitzonderlijk jaar is gezien het grote aantal schrappingen[2]  .
  • Ondanks de turbulenties die verband houden met de bestudeerde zes maanden van de crisis, neemt de totale populatie van de btw-plichtigen nog steeds toe in vergelijking met het jaar ervoor (+3,8 %, +37.672 eenheden). 12 sectoren laten een bevolkingsgroei zien van meer dan 1.000 eenheden in de laatste 12 maanden. In termen van het aantal betrokken sectoren is dit meer dan een verdubbeling ten opzichte van eind juli. Het betreft 27.930 bedrijven.  De activiteiten van hoofdkantoren, adviesbureaus op het gebied van bedrijfsbeheer zijn de afgelopen 12 maanden met 4.939 eenheden toegenomen. De andere belangrijkste stijgingen (meer dan 1.000 eenheden) vonden plaats in de bouwsector (+6.367 eenheden), de detailhandel, met uitzondering van de handel in auto's en motorfietsen (+2.876 eenheden), de overige persoonlijke diensten (+2.785 eenheden), de menselijke gezondheidszorg (+2.018 eenheden) en de informatietechnologie[3] (+1.841 eenheden).
  • In vergelijking met vorig jaar blijft de daling van het aantal btw-plichtige ondernemingen de uitzondering. Het betreft in totaal 56 bedrijven, verdeeld over 6 sectoren; dat is 35 eenheden minder dan in juli 2020.  De weinige sectoren die een daling van het aantal ondernemingen laten optekenen zijn: teelt van gewassen, veeteelt, jacht en diensten in verband met deze activiteiten (-37 eenheden), drukkerijen, reproductie van opgenomen media (-13 eenheden) en visserij en aquacultuur (-2 eenheden).


[1] Zie: https://statbel.fgov.be/nl/themas/ondernemingen/btw-plichtige-ondernemi…

[2]Voor de observatieperiode vanaf maart (begin van de crisis) is mei de enige atypische maand in vergelijking met andere jaren (en alleen voor rechtspersonen). We hebben verschillende hypotheses opgeworpen om dit onverwachte fenomeen, dat in mei werd waargenomen, te verklaren:

  • Gevolg van een wetgeving die het behoud van de onderwerping afhankelijk maakt van het ontvangen van een steun van de overheid ?
  • Aarzeling / afwachtende houding van bedrijven met betrekking tot de vrijwillige stopzetting?
  • Vertraging bij de registratie van stopzettingen op administratief niveau?
  • Toename van het aantal aanvragen in het kader van een faillissementsprocedure (wat het behoud van de status van btw-plichtige impliceert), ...

De mogelijkheid van een administratieve vertraging is uitgesloten, aangezien we bijna geen 'retroactieve' schrappingen registreren. De hypothese van een toename van het aantal faillissementen is uitgesloten, aangezien het aantal faillissementen aanzienlijk lager is dan normaal voor deze maand (als gevolg van het moratorium op faillissementen). Voorlopig kunnen we enkel de eerste twee hypothesen behouden maar zonder ze te kunnen verifiëren.

[3]Ondanks de daling van het aantal eerste onderwerpingen als btw-plichtige die al enkele maanden aan de gang is, vertoont deze sector nog steeds een positieve balans.

Context en methodologie

Context

De statistiek van de btw-plichtigen is gebaseerd op gegevens van de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en het bedrijvenregister van Statbel.

Statbel publiceert maandelijks een ‘officiële’ statistiek van de demografische bewegingen van de btw-plichtigen. Deze eerste statistiek wordt op T + 60 dagen gepubliceerd, omdat er een zekere vertraging is tussen de gebeurtenissen en het opnemen ervan in de registers en databanken.

Naar aanleiding van de Covid-19-crisis hebben we, naast de eerste statistiek, een nieuwe statistiek gecreëerd. Deze statistiek omvat ook de NACE-sector en wordt één maand vroeger geproduceerd.

Deze statistiek omvat twee luiken:

  • Het eerste luik omvat de maandelijkse bewegingen van de btw-plichtigen volgens NACE-sector (sectie) voor het jaar 2020 (downloadbare Exceltabel).
  • Het tweede luik voegt bijkomende variabelen toe bij deze bewegingen: ondernemingstype (natuurlijke persoon of rechtspersoon), NACE-sectie, NACE op 2 cijfers en gewest (open data). De statistiek is ook beschikbaaar in Excelformaat en stelt de gebruiker in staat om dynamische draaitabellen aan te maken of zijn eigen indicatoren te ontwikkelen. Op basis van deze cijfers levert Statbel een korte maandelijkse analyse van de maandelijkse trend.

Definities

  • Hiervoor verwijzen we eerst naar de definities van de onderwerping van de bestaande maandelijkse statistiek :  https://statbel.fgov.be/nl/themas/ondernemingen/btw-plichtige-ondernemi…
  • In het kort : wordt beschouwd als onderworpen elke natuurlijke persoon of rechtspersoon die gewoonlijk goederen of diensten levert die niet zijn vrijgesteld krachtens het btw-wetboek (zoals het geval is voor de meeste artsen). Als een bedrijf uit de btw-registers wordt geschrapt, betekent dit niet altijd dat het zijn activiteiten stopzet: dit kan af en toe en soms zelfs herhaaldelijk gebeuren. Als een bedrijf voor het eerst aan de btw wordt onderworpen kan daarentegen worden aangenomen dat dit in de meeste gevallen de start is van een nieuwe activiteit. Tot slot dient er eraan te worden herinnerd dat bedrijven die failliet worden verklaard of die vrijwillig of op gerechtelijk worden verheven, het statuut van btw-plichtige behouden tot de sluiting van hun faillissement of vereffening (pdf). Het aantal schrappingen uit de btw-registers is dus op zich niet voldoende om het aantal stopzettingen van activiteiten te berekenen en omvat geen faillissementen of vereffeningen van bedrijven.

Methodologie

Voor deze statistiek wordt dezelfde methode gebruikt als voor de bestaande maandelijkse statistieken om gegevens over het aantal btw-plichtige ondernemingen op het einde van de maand af te halen.

Er zijn echter grote verschillen op drie punten:

  • Er wordt een maand vroeger gepubliceerd zodat de publicatie sneller gebeurt. De inkorting van de oorspronkelijke termijn zou in beperkte mate als gevolg kunnen hebben dat bepaalde gebeurtenissen te vroeg of te laat worden meegerekend. Deze verschillen zouden, indien zij zich zouden voordoen, tot uiting komen in een verschuiving in de berekening van de btw-plichtigen tussen twee periodes, zoals het geval is met de cijfers van juni, toen 197 actieve ondernemingen in juli werden opgenomen in plaats van in juni.
  • We gebruiken hier geen methode die alle bestaande gebeurtenissen in databanken identificeert om schrappingen, eerste onderwerpingen of wederonderwerpingen of migraties te berekenen. De techniek die wordt gebruikt om de geschrapte en wederonderworpen ondernemingen te berekenen is die van de fotovergelijking over twee maanden: als de onderneming in de vorige maand niet verscheen op de foto van de actieve ondernemingen, maar wel verschijnt in de lopende maand, wordt deze onderneming als een eerste onderwerping of een wederonderwerping beschouwd, afhankelijk van het feit of de onderneming al dan niet voor het eerst in het register verschijnt. Omgekeerd, als een bedrijf op de foto van de actieve ondernemingen van de vorige maand verscheen, maar niet meer voorkomt in de laatste geanalyseerde maand, wordt het beschouwd als een schrapping. Als gevolg hiervan zal het aantal eerste onderwerpingen of wederonderwerpingen (of schrappingen) niet exact overeenkomen met de officiële maandelijkse statistiek die alle registraties omvat en iets lager zijn. Ten slotte, als een bedrijf dat op de foto van de vorige maand verscheen ook aanwezig is in de actieve bevolking van de lopende maand, zal het worden beschouwd  als actief in de bestaande indeling (Nace, type en geografie), tenzij een van deze variabelen is veranderd tussen deze twee foto's. In dat geval zal het een immigratie en een emigratie zijn (die als neutraal zal worden beschouwd).
  • De NACE-code wordt toegevoegd, maar er moet wel rekening worden gehouden met het feit dat het om een voorlopige NACE-code gaat, die in de loop van het jaar nog kan worden onderzocht en herzien. Het zal dan ook niet verwonderlijk zijn als op het einde van het jaar een groter aantal migraties op het niveau van de activiteiten wordt waargenomen. Deze variabele geeft echter een idee van de sectoren die door de crisis worden getroffen. Er zouden dus ook verschillen kunnen ontstaan tussen deze statistiek en de jaarstatistiek van de btw-plichtigen[1].


[1] Zie: https://statbel.fgov.be/nl/themas/ondernemingen/btw-plichtige-ondernemi…