Geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP)

Geharmoniseerde consumptieprijsindex - augustus 2022

Consumptieprijzen
Geharmoniseerde consumptieprijsindex - augustus 2022

 

  • De Belgische inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP) bedraagt in augustus 10,5% ten opzichte van 10,4% in juli en 10,5% juni.
  • De kerninflatie (inflatie zonder energie en onbewerkte levensmiddelen) bedraagt in augustus 5,4% ten opzichte van 5,2% in juli.
  • De inflatie volgens de consumptieprijsindex (CPI) voor de maand augustus bedraagt 9,9% ten opzichte van 9,6% in juli.
  • De subindices met de grootste positieve impact op de inflatie zijn gas, elektriciteit, huisbrandolie en motorbrandstoffen.
  • De subindices die deze maand de grootste negatieve impact hebben op de inflatie zijn kleding, woninghuur, restaurants en cafés, telecommunicatie, verpleging in ziekenhuis, farmaceutische producten en meubelen.
  • Eurostat zal op 16 september de geharmoniseerde consumptieprijsindex van augustus voor de EU-landen publiceren.

De inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP)[1]  bedroeg in augustus 10,5% ten opzichte van 10,4% in juli en 10,5% in juni. De inflatie volgens de geharmoniseerde consumptieprijsindex met constante belastingvoet (HICP-CT)[2]  bedroeg 11,5% in augustus, ten opzichte van 11,3% in juli. Het verschil in inflatie tussen de HICP en HICP-CT is grotendeels te wijten aan de tijdelijke btw-verlaging voor elektriciteit en gas. Met deze prijswijzigingen wordt geen rekening gehouden in de HICP-CT.

hicp2022-08a_nl

De kerninflatie, die geen rekening houdt met de prijsevolutie van de energieproducten en de onbewerkte voedingsmiddelen, bedraag 5,4% in augustus, tegenover 5,2% in juli en 4,7% in juni. De inflatie zonder energieproducten stijgt licht in augustus tot 5,5% tegenover 5,4% in juli en 4,8% in juni.

hicp2022-08b_nl

De inflatie voor voeding bedraagt deze maand 10,3%, tegenover 9,9% vorige maand. Deze inflatie voor voeding is de afgelopen maanden fors toegenomen, in november vorig jaar was ze nog 0,3%. De inflatie van voornamelijk oliën, vis, zuivelproducten, brood en granen en vlees is de afgelopen maanden sterk gestegen. Zo bedraagt de inflatie voor oliën deze maand 21,5%, in november was dit nog 4,2%. Voor zuivelproducten is de inflatie nu 12,9% ten opzichte van 0,8% in november. Vis heeft deze maand een inflatie van 13,0%, in november was dit -1,2%. Voor brood en granen is dit deze maand 12,8% ten opzichte van 1,7% in november. De inflatie van vlees bedraagt deze maand 10,1% ten opzichte van 0,7% in november.

hicp2022-08c_nl

De sterk toegenomen inflatie de afgelopen maanden is voor een groot deel toe te schrijven aan de energieproducten. Energie heeft een bijdrage tot inflatie[3]  van 5,5%. Voeding levert een bijdrage van 1,8%.

hicp2022-08d_nl

Elektriciteit is nu 57,2% duurder dan een jaar geleden. Aardgas is 106,9% duurder op jaarbasis. De prijs van huisbrandolie is 63,6% gestegen ten opzichte van vorig jaar.

hicp2022-08e_nl

Inflatie en impact op inflatie voor de 12 hoofdgroepen

Op basis van de opsplitsing in de 12 hoofdgroepen wordt de hoogste inflatie in augustus gemeten voor “huisvesting, water en energie” (31,2%). De laagste inflatie wordt genoteerd voor de groep “kleding en schoeisel” (-0,1%). De hoofdgroep die in augustus de grootste positieve impact heeft op de inflatie is “huisvesting, water en energie” met 4,2 procentpunt. De groep “gezondheid” heeft de grootste negatieve impact uitgeoefend met -0,7 procentpunt.

Inflatie[4] en impact[5] op de inflatie voor de globale HICP en de 12 hoofdgroepen

Productgroep Gewicht (‰) Inflatie op jaarbasis (%) Impact op inflatie (%-punt)
HICP HICP-CT
jun/22 jul/22 aug/22 aug/22 jun/22 jul/22 aug/22
0 Totaal bestedingen 1.000,0 10,5 10,4 10,5 11,5      
1 Voeding en alcoholvrije dranken 168,6 8,7 9,9 10,3 10,3 -0,4 -0,1 -0,1
2 Alcoholhoudende dranken en tabak 53,5 6,0 6,4 6,6 4,2 -0,3 -0,2 -0,2
3 Kleding en schoeisel 58,8 -1,4 2,2 -0,1 -0,1 -0,7 -0,6 -0,6
4 Huisvesting, water en energie 171,8 32,4 29,4 31,2 38,8 4,4 3,9 4,2
5 Stoffering en huishoudelijke apparaten 83,6 4,7 5,3 5,5 5,5 -0,5 -0,5 -0,5
6 Gezondheid 77,0 1,9 2,0 2,2 2,2 -0,7 -0,7 -0,7
7 Vervoer 107,4 16,3 14,9 12,6 15,8 0,7 0,5 0,3
8 Communicatie 40,0 1,0 1,4 1,6 1,6 -0,4 -0,3 -0,4
9 Recreatie en cultuur 82,9 4,1 3,6 3,4 3,4 -0,6 -0,6 -0,6
10 Onderwijs 5,2 1,0 1,0 1,0 1,0 -0,1 -0,1 -0,1
11 Hotels, cafés en restaurants 67,3 5,4 5,6 5,6 -0,4 -0,4 -0,3 -0,3
12 Diverse goederen en diensten 84,0 3,8 4,2 4,4 4,4 -0,6 -0,6 -0,6

Inflatie volgens specifieke aggregaten

De globale HICP kan opgesplitst worden in vijf specifieke aggregaten die samen de totale bestedingen vormen.

  • De inflatie voor energieproducten is licht gestegen ten opzichte van vorige maand. Ze bedraagt in augustus 55,3% ten opzichte van 55,1% in juli en 64,6% in juni. Ten opzichte van de voorgaande maand stegen de prijzen gemiddeld met 2,0%. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraagt 55,9% voor de laatste twaalf maanden.
  • De inflatie voor bewerkte levensmiddelen stijgt van 9,3% in juli naar 9,6% in augustus. In juni bedroeg ze 8,3%. Tegenover vorige maand stegen de prijzen met gemiddeld 0,5%. De gemiddelde inflatie bedraagt 5,2% voor de laatste twaalf maanden.
  • De inflatie voor de niet-bewerkte levensmiddelen (fruit, groenten, vlees en vis) bedraagt in augustus 8,7% ten opzichte van 8,0% in juli en 7,1% in juni. Ten opzichte van juli stegen de prijzen gemiddeld met 0,4%. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraagt 3,0% voor de laatste twaalf maanden.
  • De inflatie voor niet-energetische industriële goederen bedraagt in augustus 4,2%, een stijging ten opzichte van juli toen de inflatie voor dit aggregaat 4,0% bedroeg. Ten opzichte van de voorgaande maand stegen de prijzen gemiddeld met 5,5% als gevolg van de solden in juli.
  • Voor diensten (inclusief huur) stijgt de inflatie deze maand naar 4,3% ten opzichte van 4,2% in juli en 3,8% in juni. De gemiddelde inflatie van dit aggregaat bedraag 3,1% voor de laatste twaalf maanden.

De kerninflatie (inflatie zonder energie en onbewerkte levensmiddelen) bedraagt in augustus 5,4%, dit is een stijging ten opzichte van de 5,2% in juli. De gemiddelde kerninflatie van de laatste 12 maanden is gelijk aan 3,4%. Ten opzichte van vorige maand stegen de prijzen van dit subaggregaat met 1,9%.

Inflatie volgens specifieke aggregaten

Specifieke aggregaten Gewicht (‰) Inflatie op jaarbasis (%) 12 maandelijks gemiddelde (%) Maandelijkse wijziging
jun/22 jul/22 aug/22 aug/22 aug/22
Totaal bestedingen 1.000,0 10,5 10,4 10,5 8,4 1,8
Energiedragers 107,5 64,6 55,1 55,3 55,9 2,0
Bewerkte levensmiddelen 178,0 8,3 9,3 9,6 5,2 0,5
Niet-bewerkte levensmiddelen 44,0 7,1 8,0 8,7 3,0 0,4
Niet-energetische industriële goederen 271,6 3,6 4,0 4,2 2,8 5,5
Diensten 398,9 3,8 4,2 4,3 3,1 0,2
HICP zonder energie en onbewerkte levensmiddelen (kerninflatie) 848,5 4,7 5,2 5,4 3,4 1,9

Impact van subindices op de inflatie

De grootste positieve impact op de inflatie wordt gerealiseerd door gas met een impact van 1,86 procentpunt. Elektriciteit heeft een positieve impact van 1,74 procentpunt. Huisbrandolie heeft een impact van 0,63 procentpunt. Motorbrandstoffen hebben een positieve impact van 0,38 procentpunt.

Subindices met de grootste positieve impact op de inflatie

Subindex Gewicht (‰) Impact op inflatie (%-punt)
2022 aug/22
04.5.2 Gas 24 1,86
04.5.1 Elektriciteit 38,8 1,74
04.5.3 Huisbrandolie 11,7 0,63
07.2.2 Motorbrandstoffen 32,1 0,38

De negatieve impact op de inflatie was het grootst voor kleding en woninghuur, met beide een impact van -0,56 procentpunt. Restaurants en cafés hebben een negatieve impact van -0,33 procentpunt. Telecommunicatie en verpleging in ziekenhuis hebben een impact van respectievelijk -0,31 en -0,27 procentpunt. Farmaceutische producten en meubelen hebben tot slot beide een negatieve impact van -0,15 procentpunt.

Subindices met de grootste negatieve impact op de inflatie

Subindex Gewicht (‰) Impact op inflatie (%-punt)
2022 aug/22
03.1.2 Kleding 46,6 -0,56
04.1.0 Woninghuur 73,6 -0,56
11.1.1 Restaurants en cafés 58,2 -0,33
08.3.0 Telecommunicatie 36,9 -0,31
06.3.0 Verpleging in ziekenhuis 38,4 -0,27
06.1.1 Farmaceutische producten 12,3 -0,15
05.1.1 Meubelen 28,7 -0,15

Vergelijking tussen België en de buurlanden

Aangezien de definitieve HICP voor onze buurlanden pas later wordt bekend gemaakt, kan er slechts een vergelijking gemaakt worden op basis van de eerste snelle inflatieraming van de HICP (HICP flash estimate) van augustus. Deze inflatie bedroeg in augustus in België 10,5%. Nederland tekende een inflatie op van 13,6% in augustus. Dit is een stijging ten opzichte van de 11,6% in juli. In Frankrijk bedroeg de inflatie in augustus 6,5%, een daling ten opzichte van 6,8% in juli. In augustus bedroeg de inflatie in Duitsland 8,8%, een stijging ten opzichte van 8,5% in juli.

hicp2022-08f_nl

Aangezien Eurostat de geharmoniseerde consumptieprijsindexcijfers met constante belastingvoet voor augustus nog niet publiceerde, is juli de recentste maand om mee te kunnen vergelijken. De inflatie op basis van de HICP-CT bedroeg in België in juli 11,3%, ze daalde daarmee ten opzichte van de 11,4% in juni. In juli en juni bedroeg deze inflatie in Duitsland 9,1%. In Frankrijk bedroeg de inflatie in juli 7,2%. Dit is een lichte stijging ten opzichte van juni, toen bedroeg de inflatie op basis van de HICP-CT 7,0%. In Nederland steeg de inflatie in juli naar 14,3%, in juni bedroeg de inflatie 11,6%.

hicp2022-08g_nl


[1] Naast de nationale consumptieprijsindex (CPI) berekent Statbel ook een Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex (Harmonized Index of Consumer Prices, HICP). De HICP maakt een vergelijking tussen het inflatiepeil van de lidstaten van de Europese Unie mogelijk. De toegepaste bestedingsoptiek en methoden zijn daartoe zo goed mogelijk gecoördineerd en in Europese regelgeving vastgelegd. De resultaten van de CPI en de HICP zijn niet gelijk. Dat komt vooral door een andere weging en samenstelling van het pakket goederen en diensten waarop deze indices zijn gebaseerd.

Tevens wordt de HICP gebruikt door de Europese Centrale Bank voor haar monetair beleid. Verder wordt de HICP gebruikt om te bepalen in hoeverre een lidstaat voldoet aan de inflatiecriteria bepaald in het Verdrag betreffende de Europese Unie.

Enkele verschilpunten tussen de HICP en de huidige CPI:

  • De weging van het pakket aan goederen en diensten in de HICP is hoofdzakelijk gebaseerd op de nationale rekeningen. Op de lagere gedetailleerde niveaus wordt gebruikt gemaakt van het huishoudbudgetonderzoek. De CPI gebruikt hoofdzakelijk het huishoudbudgetonderzoek op alle niveaus.
  • De referentiepopulatie van de HICP bestaat uit private huishoudens (incl. toeristen in België) en bewoners in institutionele huishoudens (o.a. rusthuizen en instellingen). Voor de CPI is dit momenteel privé huishoudens met een referentiepersoon onder een maximale leeftijd.
  • In de HICP wordt een binnenlands bestedingsconcept gehanteerd, dit zijn bestedingen gedaan in België door de referentiepopulatie. Voor de CPI wordt een nationaal bestedingsconcept gehanteerd, dit zijn bestedingen gedaan door de referentiepopulatie ongeacht de locatie.
  • Voor de HICP wordt geen seizoenscorrectie toegepast, voor de CPI wordt dit gedaan voor buitenlandse reizen en vakantiedorpen.
  • De solden werden in de CPI geneutraliseerd, in de HICP worden deze in de maand opgenomen.
  • Voor huisbrandolie wordt de huidige prijs gebruikt in de berekening van de HICP. In de berekening van de CPI wordt een gewogen 12-maandelijks gemiddelde gehanteerd.

[2] De HICP-CT wordt op dezelfde wijze berekend als de gewone HICP, in deze index worden de prijzen echter berekend op basis van constante belastingtarieven. Deze index geeft dan ook de theoretisch potentiële impact weer van wijzigingen in de indirecte belastingtarieven (zoals de btw of accijnzen) op de gemeten inflatie. Het betreft hier echter een theoretische impact omdat verondersteld wordt dat de belastingwijzigingen meteen en volledig worden doorgerekend in de prijzen die door consumenten betaald worden.

[3] De bijdrage tot inflatie van een bepaalde productgroep geeft weer hoeveel van de verandering van de totale bestedingen te wijten is aan de prijsverandering van deze productgroep.

[4] De inflatie op jaarbasis meet de prijswijziging tussen de huidige maand en dezelfde maand van het voorgaande jaar. Een 12-maandelijks gemiddelde vergelijkt de gemiddelde HICP van de laatste 12 maanden met het gemiddelde van de voorgaande 12 maanden. Een maandelijkse wijziging vergelijkt de prijsniveaus van de laatste twee maanden.

[5] De impact op de inflatie toont de wijziging van de inflatie door het opnemen van de subindex in de HICP. De impact houdt niet alleen rekening met het gewicht van de subindex, maar ook of de inflatie van de subindex hoger of lager is dan deze van het geheel aan bestedingen (globale HICP).

Tabel 1
Grafiek
Content
Tabel 2
Tabel 3
Tabel 4

Doel en korte beschrijving

De geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP) is een economische indicator die als doel heeft de prijsevolutie van goederen en diensten, gekocht door huishoudens, doorheen de tijd te meten. De HICP maakt dan ook een vergelijkbare meting van inflatie mogelijk in de eurozone, de EU, de Europese Economische Ruimte en voor alle andere landen inclusief kandidaat Lidstaten voor de Europese Unie. De HICP wordt berekend op een geharmoniseerde wijze en op basis van gemeenschappelijke concepten. De HICP is de officiële maatstaf van de inflatie in de eurozone om de Europese Centrale Bank in staat te stellen haar monetair beleid te voeren.

Populatie

Uiteindelijke gezinsuitgaven van gezinnen die op Belgisch grondgebied wonen.

Frequentie

Maandelijks.

Timing publicatie

Resultaten beschikbaar 15 dagen na de referentieperiode

Definities

Geharmoniseerde prijsindex (GICP) : Het geharmoniseerde indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP) werd in 1997 opgericht om over een vergelijkbare meting van de inflatie tussen de deelnemende landen uit de toekomstige eurozone te beschikken. Sinds het begin van de euro is het GICP één van de belangrijkste meetinstrumenten van de Europese Centrale Bank (ECB) bij het voeren van haar monetaire beleid. De opgenomen prijzen zijn de prijzen zoals ze werkelijk door de consumenten worden gedragen inclusief bv. de belastingen op de producten, zoals de belasting op de toegevoegde waarde, en houden rekening met de koopjesperiodes.

Inflatie : Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

COICOP ; COICOP is een nomenclatuur ontwikkeld door de Verenigde Naties welke tot doel heeft om individuele consumptie uitgaven van gezinnen te classificeren volgens gebruiksdoel.

Geharmoniseerd indexcijfer met constante belastingvoeten : Het geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen met constante belastingvoeten is afgeleid van de HICP en wordt berekend door het niveau van indirecte belastingen (hoofdzakelijk accijnzen en BTW) constant te houden ten opzichte van het niveau dat in december van het jaar voordien werd waargenomen. Dit indexcijfer laat toe het maximum effect op de inflatie te meten bij wijzigingen in de belastingen door te veronderstellen dat deze rechtstreeks en integraal worden doorberekend op de eindprijs die wordt betaald door de consumenten.

Weging : Gewicht in de korf van goederen en diensten bepaald door de resultaten van de nationale rekeningen (uitgaven optiek) en die van het huishoudbudgetonderzoek.

Inflatie met constante belastingvoeten : Inflatie wordt gedefinieerd als de verhouding tussen de waarde van het indexcijfer van de consumptieprijzen van een gegeven maand en het indexcijfer van dezelfde maand het jaar voordien. De inflatie meet dus het tempo waarin het algemene niveau van de prijzen evolueert.

Metadata