Verkeersongevallen

615 doden op Belgische wegen in 2017

Mobiliteit
615 doden op Belgische wegen in 2017

Statbel, het Belgische statistiekbureau, publiceert vandaag de gedetailleerde cijfers over de verkeersongevallen in 2017, tot op gemeenteniveau. Vorig jaar waren er 615 dodelijke slachtoffers door verkeersongevallen op de Belgische wegen. Het aantal overlijdens is gedaald met 8% ten opzichte van 2016.

In 2017 waren er 38.020 verkeersongevallen met in totaal 49.066 slachtoffers, waaronder 44.694 lichtgewonden, 3.757 zwaargewonden en 615 personen die het leven verloren binnen de 30 dagen na het ongeval.

Vergeleken met de resultaten van 2016 komt dat overeen met een verbetering van alle verkeersveiligheidsindicatoren, namelijk een daling van 5% voor het aantal ongevallen en 6% voor het aantal slachtoffers. Ook het aantal overlijdens liep achteruit (-8%), terwijl het aantal zwaar- en lichtgewonden met respectievelijk 8% en 5% afnam.

De dalende tendens die de laatste jaren was waargenomen wat betreft het aantal doden op de Belgische wegen heeft zich in het jaar 2017 doorgezet.

  2016 2017 2016-2017
Aantal ongevallen 40.128 38.020 -5,3%
Aantal slachtoffers 51.928 49.066 -5,5%
Aantal doden 30 dagen 670 615 -8,2%
Aantal zwaargewonden 4.095 3.757 -8,3%
Aantal lichtgewonden 47.163 44.694 -5,2%
Bron (verplichte vermelding) : Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium)

Aantal verkeersongevallen en slachtoffers per gewest en per provincie

Onderstaande tabellen geven de evolutie weer van het aantal verkeersongevallen en slachtoffers per gewest.

Het aantal ongevallen daalt in alle drie de gewesten: met 7% in Vlaanderen, 3% in Wallonië en 1% in Brussel.

Wat het aantal slachtoffers betreft, liet Vlaanderen een daling van 7% optekenen, tegenover 4% voor Wallonië. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is er echter een stagnatie.

Het aantal doden binnen de 30 dagen na het ongeval is met 11% gedaald in het Vlaams Gewest en met 8% in Wallonië. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is deze indicator met 41% gestegen, van 17 doden binnen de 30 dagen in 2016 naar 24 in 2017 (7 autododen 30 dagen meer dan in 2016).

Wat betreft de zwaargewonden is een daling waargenomen van 10% in Vlaanderen en van 9% in Wallonië , maar een stijging van 23% in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Ongevallen met lichtgewonden zijn in Vlaanderen en Wallonië gedaald met respectievelijk 7% en 4%, terwijl dit cijfer overanderd is gebleven in Brussel.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest 2016 2017 2016/2017
Aantal ongevallen 3.881 3.846 -1,0%
Aantal slachtoffers 4.579 4.603 +1,0%
Aantal doden 30 dagen 17 24 +41,0%
Aantal zwaargewonden 158 194 +23,0%
Aantal lichtgewonden 4.404 4.385 0,0%
Bron (verplichte vermelding) : Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium)
Vlaams Gewest 2016 2017 2016/2017
Aantal ongevallen 24.994 23.235 -7,0%
Aantal slachtoffers 32.001 29.780 -7,0%
Aantal doden 30 dagen 339 302 -11,0%
Aantal zwaargewonden 2.864 2.591 -10,0%
Aantal lichtgewonden 28.798 26.887 -7,0%
Bron (verplichte vermelding) : Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium)
Waals Gewest 2016 2017 2016/2017
Aantal ongevallen 11.248 10.939 -3,0%
Aantal slachtoffers 15.348 14.683 -4,0%
Aantal doden 30 dagen 314 289 -8,0%
Aantal zwaargewonden 1.073 972 -9,0%
Aantal lichtgewonden 13.961 13.422 -4,0%
Bron (verplichte vermelding) : Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium)

De provincies met de hoogste tol aan verkeersdoden 30 dagen waren in 2017 als volgt: Henegouwen (97), Antwerpen (92), Luik (78) en West-Vlaanderen (72). Aan de andere zijde van het spectrum zijn de provincies waar de kleinste aantallen verkeersdoden 30 dagen werden geregistreerd Waals-Brabant (19) en Luxemburg (34).

Echter voor de meeste provincies, behalve voor Antwerpen en Namen geldt dat er een daling was t.o.v. 2016

Graf_1_nl.png

Wie wordt het slachtoffer van een verkeersongeval?

In 2017 bestond het merendeel van de doden 30 dagen uit automobilisten (288), gevolgd door voetgangers (95), fietsers (78) en motorrijders (77). De som van die 4 categorieën levert een totaal op van 87% van de verkeersdoden 30 dagen.

Het jongste rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over de wereldwijde verkeersveiligheid (2015) beklemtoont dat wereldwijd de helft van het aantal doden na verkeersongevallen voetgangers, fietsers, bromfietsers en motorrijders zijn, met andere woorden kwetsbare weggebruikers. In België waren 45% van de verkeersdoden kwetsbare weggebruikers, tegenover 38% in 2016. 

Graf_2_nl.png

Graf_3_nl.png

Vergeleken met 2016 kenden personenwagens een afname met 16% van het aantal doden 30 dagen (van 343 in 2016 tot 288 in 2017). Dit is het beste resultaat voor de periode 2005-2017. (zie tabel 3)

Het aantal doden 30 dagen blijft bij voetgangers sinds 2015 stabiel, namelijk net onder de grens van 100 doden. In 2017 was er een stijging met 17% van het aantal verkeersdoden binnen 30 dagen vergeleken met 2016 (7 voetgangers meer in Vlaanderen en 7 meer in Wallonië).

Voor fietsers ligt het totaal op 78 in 2017 en op 81 in 2016, d.i. een vermindering met nagenoeg 4%. Voorts moet wat fietsers aangaat specifiek aandacht worden besteed aan het aantal doden 30 dagen op de elektrische fiets; immers stijgt dat aantal jaar op jaar (21 doden 30 dagen in 2017 tegenover 13 in 2016). In 2017 bedroeg bij fietsers het aantal doden 30 dagen 65 in Vlaanderen (waarvan 21 op een elektrofiets) tegenover slechts 13 in Wallonië.

Tot slot is er nog een daling bij de motorrijders (op motorfietsen boven en beneden 400cc samen) met  een totaal van 77 doden in 2017 tegenover 79 doden in 2016. Vooral de daling met 9,5% bij de motorfietsen boven 400cc speelt een rol, m.n. van 63 doden 30 dagen in 2016 naar 57 in 2017.

  2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Personenwagen1 627 612 576 506 477 451 467 404 369 394 376 343 288
Bestelwagen 43 34 47 42 46 39 30 31 38 27 37 38 29
Vrachtwagen2 17 17 24 26 20 14 16 18 15 14 16 24 17
Motorfiets3 124 133 144 114 141 103 132 99 106 85 105 79 77
Bromfiets4 33 39 26 35 28 23 23 17 14 19 20 16 24
Voetganger5 109 137 119 108 112 108 115 116 109 107 94 81 95
Fiets6 76 94 93 95 92 73 74 84 83 82 90 81 78
Andere7 9 9 29 18 7 6 10 15 16 7 15 2 4
Onbekend 93 31 36 36 33 33 17 43 14 10 9 6 3
Totaal 1.131 1.106 1094 980 956 850 884 827 764 745 762 670 615
1 personenauto; auto voor dubbel gebruik; minibus; kampeerwagen
2 vrachtwagen; trekker + aanhangwagen; trekker alleen.
3 boven of onder 400cc
4 A, B, 3 of 4 wielen
5 Andere voetganger; rolstoelgebruiker; persoon met tweewieler aan de hand
6 Gewone fiets; elektrofiets; fiets met hulpmotor, pedelec
7 Landbouwtractor; autobus; reisbus; ruiter; andere weggebruiker; bespannen voertuig
Reeks laatst bijgewerkt: Juni 2018
Bron (verplichte vermelding) : Statbel (Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium)

Het sterftecijfer op de weg bij 20-39-jarigen (218 doden 30 dagen, of 35% van het totale aantal) daalde ten opzichte van 2016 (223 doden 30 dagen, of 33% van het totale aantal). Toch is die leeftijdscategorie nog steeds het grootste slachtoffer van dodelijke ongevallen.

Het aantal doden 30 dagen bij 20-24-jarigen nam verder af (87 in 2015 tegenover 58 in 2016 en 55 in 2017). Er moet op worden gewezen dat het aantal verkeersdoden bij die leeftijdscategorie jaar na jaar was toegenomen. In 2005 vertegenwoordigden jongeren van 20 tot 24 jaar 13% van het totaal aantal verkeersdoden 30 dagen, en in 2010 steeg het aandeel van die categorie tot 16% van het totaal. In 2017 namen 20-24-jarigen 9% van het totaal voor hun rekening.

Graf_4aangepast_nl.png

Op het totaal van 615 doden 30 dagen in 2017 was 72% chauffeur (waarvan 58% mannen et 13% vrouwen). Dit komt overeen met een zeer lichte vermindering t.o.v. 2016 (73%, waarvan 61% mannen). In dat totaal van 615 verkeersdoden waren bij de passagiers 8% mannen en 4% vrouwen. Tot slot zijn bij de voetgangers mannen zowat even talrijk als vrouwen (respectievelijk 8% en 7%).

Onderstaande reeks toont de evolutie van het aantal doden 30 dagen uitgesplitst per geslacht en type slachtoffer.

Graf_5_nl.png

Noot: Het verschil met het totaal aantal komt overeen met de overige slachtoffers en met de onbekenden.

Reeks laatst bijgewerkt: Juni 2018

Uw eigen analyses

Naast het aantal dodelijke slachtoffers bevatten de tabellen ook informatie over:

  • de leeftijd van de dodelijke slachtoffers
  • het type weggebruiker: wagen, fiets, voetganger, bestelwagen, landbouwtrekker,...
  • de plaats van het ongeval, tot op gemeenteniveau
  • moment van het ongeval: dag van de week, tijdstip van de dag, weekend of weekdag
  • type ongeval: frontale botsing, langs opzij, tegen een hindernis op/naast de rijbaan,…
  • type weg: autosnelweg of gewestweg, provinciale weg of gemeenteweg
  • bebouwde kom: ongeval binnen of buiten de bebouwde kom

Deze cijfers worden door Statbel opgesteld op basis van de ongevallen met doden of gewonden die werden geregistreerd door de politiediensten en de parketten en zijn op heden  de meest complete beschikbare statistieken.

Doel en korte beschrijving

Sinds 1 juli 1926 maakt de Algemene Directie Statistiek – Statistics Belgium de statistiek van de verkeersongevallen op. Daarvoor baseert ze zich op een formulier dat door de politie ingevuld dient te worden bij elk ongeval met lichamelijk letsel op de openbare weg. In de loop van de tijd is het formulier verscheidene malen aangepast in functie van de evolutie van de maatschappij en verkeer.

Populatie

Verkeersongevallen met lichamelijke letsels in België die voorwerp uitmaken van een proces-verbaal van de politie.

Dataverzamelingsmethode en eventuele steekproefomvang

Administratieve gegevens: Onderzoeken van de politie op het terrein en enquête van het parket.

Frequentie

Jaarlijks.

Timing publicatie

Resultaten beschikbaar 6 maanden na de referentieperiode.

Definities

Verkeersongeval: een ongeval waarbij twee of meer weggebruikers betrokken zijn wordt beschouwd als één verkeersongeval. Enkel de verkeersongevallen die zich voordeden op de openbare weg en waarbij doden of gewonden vielen worden opgenomen in deze statistiek. Zijn dus niet opgenomen: botsingen en ongevallen op privéterrein of bij sportwedstrijden. Ongevallen met uitsluitend materiële schade worden sinds 1973 niet meer opgenomen.

Dode 30 dagen: Elke persoon die overleed ter plaatse of binnen 30 dagen na de datum van het ongeval.

Zwaargewonde: elke persoon die in een verkeersongeval gewond is geraakt en wiens toestand een opname van meer dan 24 uur in het ziekenhuis vereist.

Licht gewonde: elke persoon die in een verkeersongeval gewond is geraakt en op wie de hoedanigheid van ‘zwaargewonde’ of van ‘dodelijk gewonde’ niet van toepassing is.

Personenwagen: personenauto; auto voor dubbel gebruik; minibus; kampeerwagen.

Lichte vrachtwagen: lichte vrachtauto.

Vrachtwagen: vrachtwagen; trekker + aanhangwagen; trekker alleen.

Bus: autobus ; autocar.

Bromfiets: bromfiets A (tweewielig); bromfiets B (tweewielig); bromfiets met 3 of 4 wielen.

Motorfiets: motorfiets niet meer dan 400 cc; motorfiets meer dan 400 cc.

Fiets: fiets

Voetganger: gehandicapte in rolstoel; voetganger die zijn (brom)fiets duwt; andere voetganger.

Overige: landbouwtractor; trolleybus; ruiter; bespannen voertuig; andere weggebruiker; onbekend; niet beschikbaar.

Opmerkingen

Kwaliteit van de cijfers:

De gegevens over dodelijke slachtoffers zijn het betrouwbaarst en stabielst. In dat geval is het meer dan waarschijnlijk dat de politie of het parket tussenbeide komt bij het dodelijke ongeval. De gegevens over lichtgewonden zijn zeer waarschijnlijk onderschat, meer bepaald voor zwakke weggebruikers (voetgangers, fietsers). Belgisch en internationaal onderzoek raamt de graad van registratie door de politie voor dodelijke ongevallen op 90% (waarbij we de resultaten nog kunnen verbeteren dankzij de gegevens van de parketten). Die graad ligt bij 50% voor slachtoffers die in het ziekenhuis werden opgenomen en lager dan 20% voor zeer licht gewonde slachtoffers (die niet in het ziekenhuis werden opgenomen).

De gegevens van 2005 tot 2017 werden door de politiediensten herzien. In juni 2018 werkte Statbel de gegevens van de verkeersongevallen bij. Tussen 2005 en 2017 was er een opvallend hoog aantal onbekenden voor enkele belangrijke variabelen (o.m. agglomeratie, toestand van de wegen, weersomstandigheden). Voor de recentere jaargangen is dit probleem minder aan de orde. De recentste publicatie is telkens geldig.

Metadata

accident.svg615 
verkeersslachtoffers

Zijn er vragen over dit thema?