Bevolkingsvooruitzichten

Demografische vooruitzichten 2019-2070

Bevolking
Demografische vooruitzichten 2019-2070

Demografische vooruitzichten 2019-2070: relatief lage vruchtbaarheid en stabiele jaarlijkse migratie die wordt gekenmerkt door grotere migratiestromen uit de niet EU-landen.
Het Federaal Planbureau publiceert zijn demografische projecties 2019-2070. Deze oefening toont de impact van alternatieve vruchtbaarheidsscenario’s op de demografische groei. In het licht van de evolutie van de vruchtbaarheid en de vergrijzing, bevestigt deze oefening ook de drijvende kracht van de internationale migratie voor de bevolkingsgroei.

VRUCHTBAARHEID - Van de babyboomgeneratie naar de babybuggeneratie?

In de projectie, op basis van de besprekingen met verschillende experten, convergeert het vruchtbaarheidscijfer in België op lange termijn naar 1,7 kinderen per vrouw (1,6 in 2018). Sommige vrouwen, in het bijzonder die jonger dan 30 jaar, zouden momenteel het moederschap uitstellen en de vruchtbaarheid zou geleidelijk herstellen in de komende jaren. Dat herstel zou evenwel beperkt zijn doordat het opleidingsniveau van vrouwen blijft stijgen samen met hun grotere deelname aan de arbeidsmarkt, maar ook door de eventuele impact van maatschappelijke veranderingen op het aantal gewenste kinderen.

Bevolkingsvooruitzichten

Deze hypothese wordt gesteld in een context waarin de vruchtbaarheid sinds 2009 fors daalt. Die daling is gedeeltelijk te wijten aan de gevolgen van de economische en financiële crisis van 2008: door de onzekerheid op de arbeidsmarkt en de strengere voorwaarden voor toegang tot een eigen woning of huurwoning kan het voornemen om een gezin te stichten worden uitgesteld. Momenteel zijn de economische indicatoren minder ongunstig dan tijdens de crisis, maar de vruchtbaarheid heeft zich nog altijd niet hersteld. Hoewel het nog te vroeg is voor een volledige analyse, kunnen evenwel bepaalde elementen worden aangehaald om de omvang en het aanhoudende karakter van de daling van de vruchtbaarheid te verklaren. Die elementen (zie kader) hebben eerder een grotere impact op het aantal gewenste kinderen dan op de moederschapsleeftijd.

Gezien de onzekerheid rond de verklarende elementen van de aanhoudende daling van de vruchtbaarheid, werd de impact van twee alternatieve vruchtbaarheidsscenario’s op de bevolkingsgroei ook geanalyseerd: een scenario met een daling (1,6 kinderen per vrouw over de volledige projectieperiode) en een scenario met een stijging (1,8 kinderen per vrouw op lange termijn).

INTERNATIONALE MIGRATIE - De immigratie en emigratie blijven hoog. De netto-impact op de demografische groei blijft positief, maar gematigd.

In de projectie schommelt het aantal immigranten in België rond 150 000 personen per jaar. Met jaarlijks ongeveer 130 000 personen blijft de emigratie ook hoog. De netto-impact van de internationale migratie (migratiesaldo) bedraagt dus 20 000 personen per jaar. De jaarlijkse immigratie in België blijft stabiel in de projectie, maar weerspiegelt tegengestelde evoluties op basis van de nationaliteit van de immigranten:

  • De immigratie uit de niet-EU-landen neemt toe, gestimuleerd door de verwachte demografische groei in die landen.
  • De immigratie uit de EU-lidstaten neemt daarentegen af door de verwachte lagere bevolkingsgroei in die landen. Het aanzuigeffect als gevolg van de toetreding van de nieuwe lidstaten in de loop van de jaren 2000 valt ook weg.Merk op dat het aandeel van de personen met de Belgische nationaliteit in de totale Belgische bevolking relatief stabiel blijft (84 %).

Enkele uitdagingen die verband houden met de toekomstige bevolkingsevolutie.

  • De migratiestromen hebben sinds enkele decennia een invloed op de demografische groei in België en dat zal zo blijven. Algemeen genomen verminderen de migratiemaatregelen m.b.t. de grenscontroles de instroom op het grondgebied niet. Ze leiden eerder tot veranderingen in de wettelijke migratiemotieven en migratieroutes, of tot een toename van de illegale migratie.
  • België vergrijst (en telt vanaf 2040 2,5 personen op arbeidsleeftijd voor één 67-plusser). Naast de houdbaarheid van de overheidsfinanciën brengt een vergrijzende bevolking nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van huisvesting, mobiliteit, levenskwaliteit, gezondheidszorg, enz.
  • Wat het geboortecijfer betreft, kampt het publieke debat met een zekere dualiteit. De klimaatproblematiek brengt sommigen ertoe om te pleiten voor een laag geboortecijfer, terwijl de vergrijzing anderen ertoe aanzet om te pleiten voor een hoger geboortecijfer.
  • Het is belangrijk om over deze verschillende kwesties maatschappelijke debatten te voeren, gevoed door objectieve analyses.

Bevolkingsvooruitzichten

PROJECTIE :

12 719 189 inwoners in België in 2070. Zou u daarop wedden?

Dit cijfer is afkomstig van de laatste demografische vooruitzichten die het Federaal Planbureau heeft gepubliceerd en die gebaseerd zijn op een reeks hypothesen (migratie, sterfte, vruchtbaarheid). Deze vooruitzichten worden gebruikt als besluitvormingsinstrument in verschillende domeinen en maken het mogelijk het debat over de toekomst van onze maatschappij op verschillende gebieden, zoals economie, mobiliteit, huisvesting, energie, urbanisatie, gezondheid, vergrijzing, milieu, enz.

De demografische projectie in enkele cijfers

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
2019 2070 2019 2070 2019 2070 2019 2070
Bevolking (in duizendtallen) 11.431 12.719 1.209 1.315 6.589 7.490 3.634 3.914
Huishoudens (in duizendtallen) 4.948 5.759 551 570 2.816 3.361 1.581 1.827
Gemiddelde huishoudensgrootte 2,30 2,20 2,20 2,30 2,30 2,20 2,30 2,10
Afhankelijkheidscoëfficiënt (bevolking 67+/18-66) 26% 42% 18% 27% 29% 44% 26% 44%
Natuurlijk saldo 8.531 2.330 8.134 8.552 1.400 -419 -1.003 -5.803
Internationaal migratiesaldo 43.428 19.300 13.123 9.234 21.785 5.810 8.520 4.256
Intern migratiesaldo     -14.878 -16.966 9.981 11.491 4.897 5.475
Gemiddeld aantal kinderen per vrouw 1,60 1,70 1,70 1,90 1,60 1,70 1,60 1,70
Levensverwachting - Mannen 79,5 88,1 79,2 86,8 80,6 89,2 77,7 86,4
Levensverwachting - Vrouwen 84,1 89,7 83,8 88,9 84,8 90,8 82,8 87,9
Bron: Demografische vooruitzichten 2019-2070, FPB en Statbel.

De demografische vooruitzichten worden opgesteld door het Federaal Planbureau in samenwerking met Statbel.

Particuliere huishoudens
Demografische indicatoren
Content

Beschikbare indicatoren

  • Gemiddeld aantal kinderen per vrouw

  • Levensverwachting bij de geboorte

  • Levensverwachting op 65 jaar

  • Gemiddelde leeftijd

  • Vervanging der actieven in % (15-24)/(55-64)

  • Veroudering der actieven in % (40-64)/(15-39)

  • Veroudering in % (65+)/(0-15)

  • Intensiteit veroudering in % (80+)/(65+)

  • Afhankelijkheid in % [(0-14)+(65+)]/(15-64)

  • Afhankelijkheid der ouderen in % (65+)/(15-64)

  • Personen op actieve leeftijd per oudere (15-64)/(65+)

  • Afhankelijkheid in % [(0-19)+(65+)]/(20-64)

  • Afhankelijkheid der ouderen in % (65+)/(20-64)

  • Personen op actieve leeftijd per oudere (20-64)/(65+)

Loop van de bevolking
Sterftequotiënten
Content

De gegevens uit het bestand zijn het resultaat van de vooruitzichten berekend volgens de methode beschreven in WP 18-09 over de prospectieve sterftequotiënten per geslacht en uniseks :

  • de rekenbladen QxObs-{F,M,U} bevatten de observaties van de sterftequotiënten in verstreken jaren, voor de vrouwen (F), de mannen (M) en uniseks (U)

  • de rekenbladen ExObs-{F,M,U} bevatten de geobserveerde transversale levensverwachtingen voor de vrouwen (F), de mannen (M) en uniseks (U)

  • de twee volgende rekenbladen (QxCalc-F en QxCalc-M) bevatten naast de berekende alfa's en beta's, de geprojecteerde sterftequotiënten per geslacht voor 1991 tot en met 2070

  • het Kx Calc-blad bevat de verhouding mannen in de bevolking tussen 1991 en 2070, berekend volgens de methode beschreven onder punt 4.3 van WP 18-09

  • het QxCalc-U-rekenblad bevat de resultaten van de uniseks vooruitzichten berekend volgens de proportionele methode

  • de rekenbladen ExCalc-{F,M,U} bevatten de geprojecteerde transversale levensverwachtingen, voor de vrouwen (F), de mannen (M) en uniseks (U)

  • de rekenbladen EGxCalc-{F,M,U} bevatten de geprojecteerde longitudinale levensverwachtingen, voor de vrouwen (F), de mannen (M) en uniseks (U)

Doel en korte beschrijving

Op geregelde tijdstippen worden bevolkingsvooruitzichten opgesteld om de diverse spelers in het sociale, economische en politieke veld van ons land de gelegenheid te geven kennis te verkrijgen over de mogelijke evolutie van de bevolking en van de componenten ervan. Die vooruitzichten berusten op een uitgebreide kennis van de huidige demografische situatie en op hypothesen over de componenten van de loop van de bevolking: sterfte, vruchtbaarheid, interne migratie en internationale migratie. De recentste beschikbare bevolkingsvooruitzichten zijn die van 2019-2070. Zij zijn het resultaat van een nauwe samenwerking tussen het Federaal Planbureau (FPB) en Statbel. Zij werden gepubliceerd in 2020 en volgden op de vooruitzichten 2018-2070. Zij gaan uit van de waarnemingen op 1 januari 2019 en werden uitgewerkt per arrondissement, leeftijd, geslacht en twee groepen nationaliteiten. Ze worden aangevuld met huishoudensprognoses en met het berekenen van prospectieve sterftequotiënten.

Populatie

Inwoners in België

Frequentie

Driejaarlijks.

Timing publicatie

Resultaten beschikbaar 14 maanden na de referentieperiode

Definities

Leeftijd : Leeftijd gemeten in verlopen jaren op 1 januari.

Nationaliteit : De resultaten van de vooruitzichten zijn uitgesplitst in personen van Belgische nationaliteit en personen van vreemde nationaliteit (op 1 januari van dat jaar).

Administratieve entiteit: De resultaten van de vooruitzichten worden opgesteld per regio, provincie en arrondissement.

Natuurlijk saldo: verschil tussen het aantal geboorten en het aantal overlijdens.

Migratiesaldo: verschil tussen het aantal immigraties en het aantal emigraties.