Sterfte

In 2021 overleden in België 112.291 inwoners

Bevolking
In 2021 overleden in België 112.291 inwoners

De impact van de COVID-19-pandemie op de Belgische sterfte is in 2021 duidelijk kleiner dan in 2020, maar lijkt toch nog aanwezig. Dat blijkt uit cijfers van Statbel, het Belgische statistiekbureau. In 2021 overleden in België 112.291 inwoners (aan alle doodsoorzaken samen). Dat is een daling met 11,5% in vergelijking met 2020, waarin 126.850 overlijdens werden geregistreerd. Tegelijk gaat het om een matige stijging met 2,4% tegenover het gemiddelde in de periode 2017-2019.

De regionale verschillen vallen niet zo groot uit. In vergelijking met het gemiddelde voor 2017-2019 is er in 2021 een stijging van 2,7% in het Vlaamse Gewest en 2,6% in het Waalse Gewest. Het aantal overlijdens in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest valt 1,2% lager uit in 2021 dan het gemiddelde voor 2017-2019.

Tegenover de jaren voor de COVID-19-pandemie valt vooral het vierde kwartaal van 2021 op. De 31.423 overlijdens in dat kwartaal waren er opmerkelijk meer dan het gemiddelde van 27.412 overlijdens in 2017-2019. Het lijkt dus vooral de vierde coronagolf te zijn die aanleiding gaf tot de matige stijging van 2,4% in het aantal overlijdens.

In deze publicatie wordt het aantal overlijdens voor 2021 vergeleken met het gemiddelde aantal overlijdens voor de periode 2017-2019. Daarnaast vergelijken we ook de het aantal overlijdens voor de jaren 2020 en 2021, die door het coronavirus werden gekenmerkt. In deze publicatie wordt geen rekening gehouden met de bevolkingsstructuur. Verder wetenschappelijk onderzoek moet uitwijzen wat de impact is van de bevolkingsstructuur op het aantal overlijdens[1].

Aantal overlijdens stijgt met 2,4% tegenover gemiddelde 2017-2019

De impact van de COVID-19-pandemie op de Belgische sterfte lijkt in 2021 een stuk minder groot dan in 2020. In 2021 werden 112.291 overlijdens geregistreerd. Dat zijn 14.559 overlijdens minder dan in 2020, het eerste coronajaar. In vergelijking met het gemiddelde in de pre-coronaperiode 2017-2019, werd in 2021 een matige stijging gezien met ongeveer 2.618 (2,4%) overlijdens. Deze stijging ten opzichte van de referentieperiode is aanzienlijk lager dan vorig jaar. In 2020 was er een stijging met 17.177 sterfgevallen (15,7%).

Sterfte in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest lager dan gemiddelde 2017-2019

Achter de algemene sterfte gaan eerder beperkte regionale verschillen schuil. Als we de voorlopige cijfers van 2021 vergelijken met het gemiddelde in 2017-2019, zien we een stijging van 2,7% en 2,6% in respectievelijk het Vlaams en Waals Gewest. In het Brussels Hoofdstedelijke Gewest is er een daling met 1,2% tegenover het gemiddelde.

Wanneer we het gemiddelde aantal overlijdens in de coronajaren 2020 en 2021 vergelijken met de pre-coronajaren 2017-2019 werd een stijging gezien in het aantal overlijdens in België met 9,0%. In het Vlaams gewest lag de stijging met 7,9% iets lager dan in het Waals en het Brussels-Hoofdstedelijk Gewest waar dit respectievelijk 10,6% en 10,7% bedroeg.

Tabel 1: Evolutie van het aantal overlijdens van 2017 tot 2021

  2017 2018 2019 2020 2021 Evolutie 2020 t.o.v. 2017-2019 (in %) Evolutie 2021 t.o.v. 2017-2019 (in %) Evolutie 2020-2021 t.o.v. 2017-2019 (in %)
België 109.629 110.645 108.745 126.850 112.291 +15,7% +2,4% +9,0%
Vlaams Gewest 62.530 63.397 62.420 70.919 64.508 +13,0% +2,7% +7,9%
Waals Gewest 38.068 38.329 37.409 44.947 38.934 +18,5% +2,6% +10,6%
Brussels Hoofdstedelijk Gewest 9.031 8.919 8.916 10.984 8.849 +22,7% -1,2% +10,7%

Vooral vierde golf zorgt voor matige stijging

Het eerste kwartaal van 2021 werd gekenmerkt door een laag aantal overlijdens (28.999) in vergelijking met het gemiddelde in de referentieperiode 2017-2019 (31.549). In het tweede en derde kwartaal lag het aantal overlijdens op een niveau vergelijkbaar met diezelfde referentieperiode (respectievelijk 51.869 en 50.713 overlijdens). In het vierde kwartaal van 2021 daarentegen lag het aantal overlijdens boven de verwachting met 31.423 overlijdens tegenover gemiddeld 27.412 in de referentieperiode 2017-2019. Het lijkt dus vooral de vierde coronagolf te zijn die aanleiding heeft gegeven tot een matige stijging met 2,4% in het aantal overlijdens ten opzichte van de referentieperiode.

Tabel 2: Evolutie van het aantal overlijdens per maand van 2017 tot 2021

  2017 2018 2019 2020 2021 Evolutie 2020 t.o.v. 2017-2019 (in %) Evolutie 2021 t.o.v. 2017-2019 (in %)
Januari 11.828 10.360 10.468 10.217 10.698 -6,1% -1,7%
Februari 10.516 10.089 9.766 9.387 8.952 -7,3% -11,6%
Maart 9.419 12.202 9.998 11.586 9.349 +9,9% -11,3%
April 8.459 8.971 8.901 15.449 9.468 +76,0% +7,9%
Mei 9.097 8.559 8.829 9.449 9.201 +7,0% +4,2%
Juni 8.221 7.793 8.276 7.992 8.150 -1,3% +0,7%
Juli 8.227 8.918 8.755 8.004 8.467 -7,3% -1,9%
Augustus 8.236 8.499 8.242 9.847 8.274 +18,3% -0,6%
September 8.108 8.044 8.003 8.189 8.309 +1,7% +3,2%
Oktober 8.769 8.666 8.888 10.752 9.772 +22,5% +11,4%
November 8.638 8.729 8.867 14.035 10.304 +60,5% +17,8%
December 10.111 9.815 9.752 11.943 11.347 +20,7% +14,7%


[1] Het best gekende voorbeeld is de leeftijdsverdeling. Deze is aan verandering doorheen de jaren onderhevig en heeft bijgevolg een invloed op het aantal overlijdens in de bevolking.

Visueel
Content
Tabel
Content

Sterftecijfers, per geslacht en gewest, 2000 - 2021

Jaar België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
Mannen Vrouwen Totaal Mannen Vrouwen Totaal Mannen Vrouwen Totaal Mannen Vrouwen Totaal
2000 10,4 10,0 10,2 10,2 11,0 10,6 10,0 9,4 9,7 11,4 10,9 11,1
2005 10,0 9,7 9,9 9,1 10,0 9,6 9,6 9,2 9,4 10,9 10,6 10,8
2010 9,7 9,6 9,6 8,3 8,7 8,5 9,5 9,2 9,3 10,7 10,4 10,6
2011 9,5 9,4 9,5 7,4 8,6 8,0 9,4 9,0 9,2 10,4 10,5 10,5
2012 9,9 9,8 9,9 7,9 9,0 8,5 9,8 9,4 9,6 10,8 10,7 10,8
2013 9,9 9,8 9,8 7,7 8,5 8,1 9,8 9,4 9,6 10,6 10,8 10,7
2014 9,4 9,3 9,4 7,5 7,9 7,7 9,3 9,0 9,2 10,2 10,4 10,3
2015 9,7 10,0 9,8 7,5 8,2 7,9 9,6 9,7 9,6 10,6 11,0 10,8
2016 9,6 9,5 9,6 7,4 7,8 7,6 9,5 9,3 9,4 10,5 10,6 10,6
2017 9,6 9,7 9,7 7,4 7,7 7,6 9,6 9,5 9,6 10,4 10,6 10,5
2018 9,7 9,8 9,7 7,0 7,8 7,4 9,7 9,7 9,7 10,5 10,7 10,5
2019 9,4 9,6 9,5 7,0 7,7 7,4 9,5 9,5 9,5 10,2 10,3 10,3
2020 11,0 11,1 11,0 8,8 9,2 9,0 10,7 10,7 10,7 12,3 12,4 12,3
2021* 10,0 9,5 9,8 7,3 7,2 7,3 10,0 9,4 9,7 10,9 10,5 10,7
Brutosterftecijfer: verhouding, uitgedrukt in promille, tussen het aantal overlijdens en de gemiddelde bevolking van het jaar.
Op basis van de gegevens van het Rijksregister en conform de nationale definitie van de bevolking.
* Het cijfer voor 2021 is voorlopig en is gebaseerd op de extractie vanuit het Rijksregister op datum van 15/01/2022. (Definitieve cijfers zullen worden gepubliceerd in juni 2022.)

Doel en korte beschrijving

De sterftestatistiek wordt opgesteld uitgaande van gegevens uit het Rijksregister van de natuurlijke personen (RRNP). Hiermee kan de statistiek van de doodsoorzaken, waarvan de bron wordt gevormd door de formulieren van de burgerlijke stand, worden geconsolideerd. Deze statistiek splitst de overlijdens van in België verblijvende personen uit volgens geslacht, gemeente van verblijf (arrondissement, provincie en gewest), maand van overlijden, burgerlijke staat en nationaliteit (Belgische of vreemde). Voorts kan hiermee het bruto-sterftecijfer worden berekend, d.i. de verhouding tussen het aantal overlijdens tijdens het jaar en het inwonertal halverwege dat jaar..

Populatie

Inwoners van België

Frequentie

Jaarlijks

Timing publicatie

Resultaten beschikbaar 9 maanden na de referentieperiode

Definities

Leeftijd : Leeftijd gemeten in verlopen jaren op 1 januari.

Maand van overlijden : Maand van overlijden, gehaald uit de overlijdensdatum

Sterftecijfer : Bruto-sterftecijfer (Verhouding tussen het aantal overlijdens en het gemiddelde bevolkingscijfer van het beschouwde jaar)

Geslacht ; Geslacht van de overledene

Nationaliteit : Nationaliteit (Belgische of vreemde) van de overleden persoon (op 1 januari van het beschouwde jaar).

Burgerlijke staat : Burgerlijke staat van de overledene

Metadata

Sterfte.pdf