Huishoudbudgetonderzoek (HBS)

Doelstelling en korte beschrijving

EU-HBS (European Union – Household Budget Survey) is een enquête over inkomsten en uitgaven. Het is een belangrijk werkinstrument om zowel op Belgisch als op Europees niveau de consumptiegewoonten van de bevolking over een jaar te beschrijven.
De enquête heeft tot doel een algemeen kader te creëren voor de productie van ‘communautaire’ statistische informatie op nationaal en Europees niveau over de consumptie van huishoudens, op basis van transversale gegevens (bedrag, samenstelling…) over de posten van hun budget.
De enquête is ook de voornaamste bron om de korf van het indexcijfer van de consumptieprijzen samen te stellen. De keuze van de getuigenproducten en de weging ervan in de korf wordt om de twee jaar grondig herzien met het meest recente HBO. De naaste herziening zal in januari 2018 plaatsvinden (basisjaar 2013 = 100) op basis van het HBO 2016. In de jaren dat er geen nieuw HBO is wordt de gewichten aangepast door middel van een price-update en kunnen nieuwe getuigenproducten worden toegevoegd via van een herverdeling van de gewichten van het hogere groepsniveau. 

Populatie

Alle particuliere huishoudens die in België wonen

Voornaamste definities

Onder “huishouden” wordt verstaan: ofwel een persoon die gewoonlijk alleen leeft, ofwel twee of meer personen, die al dan niet door familiebanden verbonden, gewoonlijk éénzelfde woning betrekken en er samen leven.
De gemodificeerde consumptie-eenheid is een equivalentieschaal die wordt toegepast om de consumptie-uitgaven aan te passen in functie van de omvang en de samenstelling van het huishouden. Aan de eerste volwassene wordt een coëfficiënt 1 toegekend, aan alle andere personen ouder dan dertien jaar 0,5 en aan kinderen van dertien jaar en jonger 0,3 (OESO-schaal gemodificeerd).

Methode voor de gegevensverzameling en steekproefgrootte

De deelnemende huishoudens moeten met de hulp van de enquêteur volgende documenten invullen: een vragenlijst en een bestedingensboekje waarin zij gedurende één maand al hun bestedingen noteren. Tot in 2010, elke maand werden iets meer dan 300 huishoudens ondervraagd. Zo verkreeg men over een jaar een steekproef van ongeveer 3700 huishoudens.
Vanaf 2012, gebeurt de enquête tweejaarlijks in plaats van jaarlijks, maar met een grotere steekproef (5.000 deelnemende huishoudens per jaar). Men werkt bovendien niet meer met een aparte steekproef, maar de steekproef wordt geïntegreerd in de enquête naar de arbeidskrachten (EAK). Er is grondig geschrapt in de vragenlijst wat de last voor de deelnemende gezinnen vermindert. En bovendien wordt de enquête moderner aangepakt door de enquêteurs te laten werken op tablet-pc’s. Ook de gezinnen kunnen hun uitgaven in een internettoepassing noteren in plaats van op papier.
De huishoudens die naar behoren deelnemen aan de enquête (d.w.z. alle documenten goed invullen) krijgen een financiële vergoeding.

Antwoordgraad

2016: 9% van de gecontacteerde huishoudens via EAK.

Frequentie

Jaarlijks (van 1999 tot 2010).
Tweejarig (vanaf 2012).

Publicatietiming

Resultaten beschikbaar 6 maanden tot 1 jaar na de referentieperiode (vanaf 2012).

Beschikbare statistieken

Voor specifieke vragen naar geaggregeerde gegevens worden niet-standaardtabellen opgesteld. De verschillende mogelijke tabellen zijn het resultaat van de combinatie van de variabelen uit de vragenlijst (samenstelling, huisvesting, kapitaalgoederen en periodieke uitgaven van het huishouden, hoofdactiviteit, opleiding, opleidingsniveau, ... van de huishoudensleden) en het boekje van de uitgaven van het huishouden (registratie van de uitgaven in een nomenclatuur met vijf cijfers en één letter (COICOP_HBS_BE). Geaggregeerde gegevens worden enkel verspreid als de kwaliteit van de ramingen voldoende is.
Individuele gegevens kunnen enkel aangevraagd worden via een procedure voor het verkrijgen van gecodeerde studiegegevens m.b.t. natuurlijke personen. Hoe deze procedure precies verloopt, vindt u onder volgende link: http://statbel.fgov.be/nl/statistieken/organisatie/privacy/procedures/index.jspExterne link. Opgepast! Voor deze gegevens dient u te betalen.

Formulieren

Uitgaven 2016 (PDF, 274.58 Kb)

Vragenlijst 2016  (PDF, 2.18 MB)

Vragen, opmerkingen en suggesties

U hebt een vraag of een opmerking over de beschikbare statistieken? Of u wenst gegevens te bekomen die niet op onze site staan? Dit kunt u ons voorleggen op het volgende adres: INFO-HBS@economie.fgov.be .
Indien u reeds als bevraagde deelneemt aan de enquête en u een vraag of een opmerking hebt voor ons, stuur deze dan naar het volgende adres HBS@economie.fgov.be . Indien u uw dagboek met uitgaven online wil bijhouden, ga naar de volgende link: https://hbs.economie.fgov.be/hbs/Externe link
Indien u enquêteur bent en een vraag hebt, of indien u voor ons als enquêteur wil werken, kunt u contact opnemen met Enqueteurs@economie.fgov.be .

 

Statistieken en cijfers

Standaardtabellen 2012-2016