Geboorten en vruchtbaarheid

De statistiek over geboorten en vruchtbaarheid wordt opgemaakt op basis van twee bronnen: de aangifteformulieren voor geboorten bij de burgerlijke stand en het Rijksregister. De eerste bron is de rijkste en brengt veel informatie over alle kinderen die in het land worden geboren (de facto-geboorten) en over hun ouders. De tweede bron is de snelste, maar geeft enkel informatie over de geboorten van kinderen van wie de moeder is ingeschreven in het Rijksregister.

Door beide bronnen te combineren kan de statistiek focussen op de geboorten die plaatsvonden in België en waarvan de moeder gewoonlijk in België verblijft (de jure-geboorten). De statistiek omvat thans 22 tabellen en enkele grafieken, die stelselmatig voor elk jaar worden opgemaakt, mits de nodige gegevens beschikbaar zijn. Die tabellen en grafieken zorgen voor de continuïteit met de geboortestatistieken die tot 1997 in de Bevolkingsstatistieken van het Nationaal Instituut voor de Statistiek werden gepubliceerd en met de reeks van 28 tabellen en grafieken (PDF, 47.15 Kb) die tussen 1998 en 2009 werden opgesteld. Ze zijn tot één bestand samengevoegd en kunnen ondergebracht worden in vier grote rubrieken: de algemene uitsplitsing van de geboorten, de kenmerken van de moeder, de kenmerken van het kind, en de vruchtbaarheidsindicatoren.

Bij de algemene uitsplitsing worden de levendgeboorten opgedeeld naar geslacht, administratief deelgebied van het land, naar geboortemaand en naar bron. Sinds geruime tijd immers (1865 – 1870) worden in België de demografische gebeurtenissen geteld op basis van twee verschillende bronnen, waarbij men dan komt tot resultaten die niet met elkaar overeenstemmen, ook al is het verschil wel erg klein: de gemeenteregisters (omgevormd tot het Rijksregister in 1988) en de loop van de burgerlijke stand (waarvoor sedert 1966 het individueel aangifteformulier van een levend geboren kind gebruikt wordt). Het totaalcijfer van de geboorten dat in de statistiek werd opgenomen steunde tot in 2009 op de aangifteformulieren; sinds 2010 wordt hiervoor het Rijksregister gebruikt. Daarnaast wordt jaarlijks telkens een tabel opgemaakt die beide bronnen met elkaar vergelijkt.

De in deze statistiek onderzochte hoofdkenmerken van de moeder zijn de leeftijd (in verstreken jaren en volgens de geboortedatum), de nationaliteit (Belgische of vreemde), de burgerlijke staat (binnen of buiten een huwelijk), de staat van verbintenis (binnen of buiten de verbintenis), het onderwijsniveau en het sociaal statuut in het beroep. De gemiddelde leeftijd van de moeder bij de bevalling wordt ook volgens de rang van de geboorte berekend, terwijl voor de vader alleen de gemiddelde leeftijd wordt aangegeven zonder verdere uitsplitsing naar geboorterang.

Van de uitvoerige informatie geboden door het aangifteformulier worden ook enige kenmerken van de pasgeborene (c.q. van de bevalling) in de statistiek opgenomen. Het gaat daarbij om de geboorterang van het kind, de bevallingsplaats en de wijze van bevallen, het geboortegewicht, de zwangerschapsduur, het eventuele voorkomen van een aangeboren afwijking en van een veelvuldige geboorte.

Tot slot biedt de statistiek een aantal vruchtbaarheidsindicatoren, waarmee men zich een duidelijk beeld kan vormen over graad en evolutie van de bevolkingsdynamiek van het land. Het zijn met name het vruchtbaarheidscijfer naar leeftijd en het totaal vruchtbaarheidscijfer (berekend volgens twee invalshoeken, naar gewest en naar provincie), het globaal algemeen vruchtbaarheidscijfer, het nettoreproductiecijfer, en de gemiddelde leeftijd bij de geboorte van het eerste kind (berekend per gewest en uitgesplitst tussen Belgische en buitenlandse moeders).

Een toelichtingsnotaExterne link is thans beschikbaar waarin de achtergronden van de opmaak van deze nieuwe statistiek beschreven staan en de definitie van alle gehanteerde concepten en indicatoren te vinden is. Een aanvullende nota ( Geboorten en vruchtbaarheid: omschakeling naar het RRExterne link ) belicht de in 2010 doorgevoerde aanpassingen alsook de redenen waarom het Rijksregister als hoodfbron werd gekozen.

De tabellen uit de vorige reeks evenals de historische overzichten zijn op aanvraag verkrijgbaar (Demos@economie.fgov.be).

Evolutie van het aantal geboorten in België sinds 1830

Downloadbare bestanden

Eurostat

Externe links

Metadata

Persberichten